________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [६], वर्ग B, अंतर्-शतक , उद्देशक [४], मूलं [२३८-२३९] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक [२३८
शतके ४ उद्देशः
२३९]
गाथा:
श्रीभगतमा
तथा मिथ्याज्ञानमात्रान्मत्यादिज्ञानमा मत्यज्ञानान्मतिज्ञानं श्रुताज्ञानात् श्रुतज्ञान प्रतिपद्यमानानामेकादीनां लाभात् सप्रदेशा|ULL लघवृत्तौ अप्रदेशश्च, तथा सप्रदेशा अप्रदेशाश्चेति द्वितीयः, इत्येवं त्रयमपि, 'वियलिं दिएहिं छन्भंग'त्ति द्वित्रिचतुरिन्द्रियेषु सास्वाद
नसम्यक्त्वसम्भवेनाभिनियोधिकादिज्ञानिनामेकादीनां सम्भवात् त एव पद् भङ्गाः, इह यथायोगं पृथिव्यादयः सिद्धार्थ न वाच्याः | असम्भवादिति, 'ओहिणाणे मण'त्ति एवमवध्यादिपु भङ्गत्रयभावना, केवलमवधिदण्डकयोरेकेन्द्रियविकलेन्द्रियाः सिद्धाश्च न वाच्याः, मनःपर्यायदण्डकयोष जीवा मनुष्याश्च वाच्याः, केवलज्ञानदण्डकयोर्जीवमनुष्यसिद्धा चाच्याः, अत एव वाचनान्तरे दृश्यते 'विन्नेयं जस्स जं अत्यि'त्ति, 'ओहिए अण्णाणे'त्ति सामान्यज्ञाने मत्यज्ञानादिभिरविशेषिते मत्यज्ञाने श्रुताज्ञाने च जीवादिषु त्रिभङ्गी स्थान , एते हि सदावस्थितत्वात् सप्रदेशा इत्येकः, यदा तु तदन्ये ज्ञानं विमुच्य मत्यज्ञानादितया परिण
मन्ति तदैकादिसम्भवेन सप्रदेशा अप्रदेशः सप्रदेशा अप्रदेशाचेति भङ्गाद्वयमित्येवं भङ्गत्रयमपि, पृथिव्यादिषु तु सप्रदेशा अप्रHदेशाश्वेत्येक एव, अत आह–'एगिदियवज्जो तियभंगोत्ति इह भङ्गत्रये सिद्धा न वाच्याः, विभङ्गे तु जीवादिषु भङ्गत्रयं,
तद्भावना च मत्यज्ञानादिवत् , केवलमिहकेन्द्रियविकलेन्द्रियाः सिद्धाश्च न वाच्याः,'सजोई जहा ओहिए'त्ति सयोगी जीवादि। दण्डकद्वयेऽपि तथा वाच्यः यथौधिको जीवादिः, स चैवम्-सयोगी जीवो नियमात्सप्रदेशो, नारकादिस्तु सप्रदेशोऽप्रदेशो वा,
बहवस्तु जीवाः सप्रदेशा एव, नारकाधास्तु त्रिभङ्गवन्तः, एकेन्द्रियाः पुनस्तृतीयभङ्गा इति, इह सिद्धपदं नाध्येयं, मणजोइ'त्ति। | मनोयोगिनो योगत्रयवन्तः, संज्ञिन इत्यर्थः, वाग्योगिन एकेन्द्रियवर्जाः, काययोगिनस्तु सर्वेऽप्येकेन्द्रियादयः, एतेषु जीवादिक| विविधो भङ्गः, तद्भावना च मनोयोग्यादीनामवस्थितत्वे प्रथमः, अमनोयोगित्वादित्यागाच मनोयोगित्वाद्युत्पादेन अप्रदेशत्व
दीप
अनुक्रम [२८६
२९०]
~194