________________
आगम
(४५)
भाग-8 "अनुयोगद्वार'- चूलिकासूत्र-२ (चूर्णि:)
............मूलं [१४१-१४६] / गाथा ||११२-१२१|| ......... पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता: आगमसूत्र- [४५] चूलिकासूत्र- [२] "अनुयोगद्वार" चूर्णि:
प्रत सूत्रांक [१४११४६]
गाथा
॥७५
॥
||११२१२१||
रिक, नोइन्द्रियप्रत्यक्ष यदात्मन एवालैङ्गिकमवध्यादीति समासार्थः, अविकलद्रव्येंद्रियद्वारोत्पत्रमात्मनो यज्जातमिद्रियप्रत्यक्षं, अनुयोग
सेस कंठ्यं । ‘से किं तं अणुमाणे' इत्यादि, जधा घणवंतो अत्र मत्वर्थः तथा पूर्वमस्तीति पुब्बवं भण्णति, पूर्वोपलब्धेनैव साधर्म्य लिंगेण नाणकरणं, पूर्व अविसंवादिनी सृष्टिमघोन्नतेः एवमेतदनुमिती भवति, पूर्ववत् उपलद्धातो सेस अण्णति चुनं भवति, तं च ह वैधर्म्य च | उवलद्धे अत्थे अव्यभिचारसंबंधन संबंधनणतो उवलभते धूमाद् वढेरनुमानं, दृष्टोऽर्थों धर्मसमानतया अनुमितो दृष्टसाधानुमान | नाम प्रमाणं भवति, सेस कंठ्यं । तस्स समासतो तिविहं गहणं' इत्यादि, तस्य तदनुमानं परिगृह्यते, समासतोत्ति संखेवतो सबभेदेसु बत्तव्वं भवति, वातुन्मामोति उप्यायत्तेण पयत्थस्स भमणं वातुब्भामो भवति, अहवा प्रदक्षणं दिक्षु वातस्य भमणं बातु- म्भामो, सेस कंठ्यं, 'से किं तं उवम्मे' त्यादि, मदरसर्षपयोः मूर्तत्वादिसाधर्म्यात् समुद्रगोष्पदयोः सोदकत्वं चंद्रकुंदयोः शुक्लत्वं | हस्तिमशकयोः सरिरित्वं आदित्यखद्योतकयो आकाशगमनोद्योतनादि, बहुसमानधर्मता गोगवययोःणवरं गवयो वृत्तकंठो गौःसकंबल | इत्यर्थः, देवदत्तयज्ञदत्चयोः सरीरसं, सब्यसाधम्मे णत्थि तविहं किंचि तथावि जे सुत्ते भणित तं दट्ठव्वं, अहवा जंबुदीपो आदित्यद्रव्यादिवत् सेस कंठयं ।। से किं तं वेधम्मोवणीते ' त्यादि, साबलेयबाहुलेययोः किंचिद्विलक्षणं तच्च सबलत्वं जन्मादि वा
न्मादि वा ७५ ॥ |शेष, पूर्वसमानलक्षण इत्यर्थः, बायसपायसयोः समानं सवत्वं (आयसवच) लक्षण ययोः, शेषं वर्णादि सर्व विलक्षणं सर्वविलक्षणं ।
'से किं तं सव्ववैधम्मे' त्यादि, सर्वद्रव्यगुणपर्यायाणां यद् विजातीयं तत्तस्य विलक्षणं संव्यवहारात, अतो भण्णति-सर्वमनुष्य| जातिभ्यः पाणो वैधर्म्यस्थानं नचासौ सर्वथावधर्मयुक्तः, सिरोऽवयवादिसदृक्षलक्षणत्वात् अतः सर्ववैधाभावात् पाणसंव्यव-18 दि हारतः सर्ववैधर्म्यस्थो विधर्मस्थ एवोपगीयते पाणेण सरिसं, 'से तं' इत्यादि, 'से किं तं आगमे' त्यादि सूत्र कंठ्यं ।
दीप अनुक्रम [२९२३१४]
~1540