________________
आगम
(२८-वृ)
प्रत
सूत्रांक [१९]
+
||१२१.||
दीप
अनुक्रम
[१४३]
तं. वै. प्र.
॥ ४६ ॥
“तन्दुलवैचारिकं” – प्रकीर्णकसूत्र - ५ ( मूलं + अवचूर्णि:)
मूलं [१९] / गाथा || १२१...||
मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित आगमसूत्र -[ २८-वृ], प्रकीर्णकसूत्र [५] “तंदुलवैचारिकं” मूलं एवं विजयविमल गणि कृता अवचूर्णि:
| कजिन पालितजिन रक्षितोपसर्गकारिणीरत्नद्वीपदेवीवत् २ 'कह०' कैतवप्रेमगिरिनद्यः, कुशिष्यकूलवालुकपातिका| मागधिकागणिकावत् ३ 'अवरा०' अपराधसहस्रगृहरूपाः, ब्रह्मदत्तमातृचुलनीवत् ४ 'पभवो०' अयं स्त्रीरूपो वस्तुस्वभावः प्रभवः- उत्पत्तिस्थानं, कस्य १-शोकस्य, सीतागमने रामस्येव ५ 'विणा०' विनाशो बलस्य - पुरुषबलस्य, क्षयहेतुत्वाद्, उक्तश्च - "दर्शने हरते चित्तं, स्पर्शने हरते बलम् । सङ्गमे हरते वीर्य, नारी प्रत्यक्षराक्षसी ॥ १ ॥” यद्वाविनाश:- क्षयः, कस्य ? - बलस्य - सैन्यस्य कूणिकस्त्रीपद्मावतीवत् ६ 'सुणा०' पुरुषाणां शुना वधस्थानं सूरीकान्ता| राज्ञीवत् ७ नाशो लज्जायाः, लज्जारहितत्वात्, लक्ष्मणप्रार्थनकारिकासूर्पणखावत्, यद्वा लज्जानाशः अस्याः सङ्गे | पुरुषस्य लज्जानाशो भवति, गोविन्दद्विजपुत्रवत्, यद्वा नाशः क्षयः 'लज्जाए'त्ति उज्जायाः - संयमस्याषाढभूतियति| चारित्ररत्नलुण्टिकानपुत्रिकावत् ८ 'संक० ' शंकर:- अवकरः उकरडो इति जनोक्तिः, कस्य ? - अविनयस्य, श्वेताल्यादिपुरुषाणां भार्यावत् ६ 'निल०' निलयो- गृहं, कासां ? - निकृतीनां - आन्तरदम्भानामित्यर्थः, चण्डप्रद्योतप्रेषिताभयकुमारवञ्चिकावेश्यावत् १० 'खणी० 'ति खनिः- आकरः, कस्य ? - वैरस्य, जमदग्नितापसस्त्रीरेणुकावत् ११ शरीरं शोकस्य वीरककान्दविकस्त्रीवनमालावत् १२ भेदो-नाशः मर्यादायाः - कुलरूपायाः श्रीपतिश्रेष्ठिपुत्रीवत् यद्वा मर्यादायाः संयमलक्षणायाः विनाशः, आर्द्रकुमारसंयमस्य आर्द्रकुमार पूर्वभव स्त्रीवत् १३ 'आसाउ ० 'त्ति आशा - वाञ्छा रागस्य कामरागस्य तद्धेतुकत्वात्, यद्वा आश्रयः - स्थानं रागस्य, उपलक्षणत्वात् द्वेषस्यापि, आर्षत्वादाकारः, यद्वा आ-ईपदपि अ इति निस्वादः आ अस्वादः कस्य १ - रागस्येति - धर्मरागस्य १४ 'निल०' निलयो-गेहूं, केषां ? - दुश्चरित्राणां भूयङ्गमचौरभ
For Pale & Pomonal Use Only
~281~
स्त्रीस्वरूपं सू. १९
॥ ४६ ॥
janelibrary.org
