________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि"- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [२५], मूलं [-] / गाथा ||१६-३३|| नियुक्ति: [४७०...]
प्रत सूत्रांक ||१६
-३३||
उत्तराध्य./न व्यपरोपयति 'एतान्' अनन्तरमुक्तरूपान् 'तुः पूरणे, पठ्यते च-विविधेन' मनोवाकायरूपतया योगेनेति गम्यते, यज्ञीया
तं वयं ब्रूमो ब्राह्मण, तथा चारण्यकेऽप्युक्तम्-'यदा न कुरुते पापं, सर्वभूतेषु दारुणम् । कर्मणा मनसा वाचा, ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥१॥" तथा क्रोधादिभ्यो मृषा न वदति यस्तु तं वयं बेमो ब्राह्मणम् , इह च मानस क्रोधो|
ध्यय. २५ ॥५२७॥ मायायाश्च लोभ उपलक्षणं, प्रायस्तत्सहचरितत्वात्तयोः, तथा च तत्राप्यवाचि-“यदा सर्वानृतं त्यक्तं, मिथ्याभाषा
विवर्जिता । अनवद्यं च भाषेत, ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥१॥" किञ्च-"अश्वमेधसहस्रं च, सत्यं च तुलया धृतम् । अश्वमेधसहस्राद्धि, सत्यमेव विशिष्यते ॥१॥” इति 'चित्तवत्' द्विपदादि 'अचित्तं च' वर्णादि 'अल्पं वा' सङ्ख्यया प्रमाणेन च स्तोकं यदिवा 'बहुं ताभ्यामेव प्रचुरं न गृह्णाति 'अदत्तम्' अनिसृष्टं यस्तं वयं घूमो ब्राह्मणं, तथा च तत्राप्युक्तम्-"परद्रव्यं यदा रष्ट्वा, आकुले अथवा रहे। धर्मकामो न गृह्णाति, ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥१॥"अन्यच्चदिव्यविषयत्वादिव्यं मानुषविषयत्वान्मानुपं.तिर्यक्षु भवं तैरश्चमेषां समाहारो दिव्यमानुषतरचं यो न सेवते मैथुनं ४
'मनसा' चित्तेन कायश्च-शरीरै वाक्यं च-वचनं कायवाक्यं तेन तं वयं ब्रूमो ब्राह्मणं, तथा च तत्राप्युक्तम्-"देव18|मानुपतिक्ष, मैथुनं वर्जयेद्यदा। कामरागविरक्तश्च, ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥१॥"। अपि च-यथा 'पञ कमलं| D५२७॥ दाजले उपलक्षणत्वाजलमध्ये 'जातम्' उत्पन्न तत्परित्यागत उपरि व्यवस्थानतः 'नोपलिप्यते' न श्लिप्यते 'वारिणा'
जलेन, 'एवं मिति पद्मवत् 'अलित्त'त्ति अलिप्सः-अश्लिष्टः काम्यमानत्वात् कामैः-मनोज्ञैः शब्दादिभिरावाल्यात्
दीप
अनुक्रम
[९७८
-९९५]]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~89~
