________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्तिः ) अध्ययनं [३६], मूलं [-] / गाथा ||१५५-१६८|| नियुक्ति : [५५६...], भाष्यं [१५...]
प्रत
उत्तराध्य. बृहद्धृत्तिः ॥६९७॥
जीवाजीव विभकि०
सूत्रांक
[१५५
१६८]
*-trailo k
सप्तव सागरोपमाणि तूत्कृष्टेन व्याख्याता तृतीयायां, जघन्येन पुनस्त्रीण्येव सागरोपमाणि, दश सागरोपमाणि तूत्कृष्टेन व्याख्याता चतुर्थी, जघन्येन सप्तैव तु सागरोपमाणि । सप्तदश सागरोपमाणि तूत्कृष्टेन व्याख्याता पञ्चम्यां, जघन्येन दश चैव तु सागरोपमाणि द्वाविंशतिः सागरोपमाणि तूत्कृष्टेन व्याख्याता पष्ठयां, जघन्येन सप्त- दश सागरोपमाणि । त्रयस्त्रिंशत्सागरोपमाणि तृत्कृष्टेन व्याख्याता सप्तम्यां नरकपृधियां, जघन्येन द्वाविंशतिः सागरोपमाणि ॥ आयुःस्थितिरुवा, कायस्थितिमाह-'या चेति चशब्दो वक्तव्यतान्तरोपन्यासे 'एवेति भिन्नक्रमः |'चः पुनरर्थः, ततो यैव च पुराऽऽयुःस्थिति रयिकाणां व्याख्याता 'सि'त्ति एवकारस्य गम्यमानत्वात्सैव तेषां कायस्थितिर्जघन्योत्कृष्टा भवेत् , इत्थं चैतत् , तत उवृत्तानां पुनस्तत्रैवानुपपत्तेः, ते हि तत उदृत्य गर्भजपर्याप्सकसयेयवर्षायुष्ष्वेवोपजायन्ते, यत उक्तम्-"णरगाओ उबट्टा गम्भे पजत्तसंखजीवीसु । णियमेण होइ वासो" इत्यादि। अन्तरविधानाभिधायि सूत्रद्वयं प्राग्वत् , नवरमन्तर्मुहूर्त जघन्यमन्तरं, यदाऽन्यतरनरकादुदृत्य कश्चिजीवो गर्भजपर्याप्सकमत्स्यादिपूत्पद्यते, तत्र चातिसंक्लिष्टाध्यवसायोऽन्तर्मुहूर्त्तमानायुः प्रतिपाल्य मृत्वाऽन्यतमनरक एवोपजायते तदा लभ्यत इति भावनीयमिति चतुर्दशसूत्रार्थः ॥ इत्थं नैरयिकानभिधाय तिरश्च आहपचिंदियतिरिक्खा उ, दुचिहा ते वियाहिया । समुच्छिमतिरिक्खा उ, गन्भवतिया तहा ॥१६९ ।। १ नरकाढुहृत्तानां गर्भजेषु पर्याप्तसंख्यजीविषु नियमात् भवति वासः ।
दीप अनुक्रम [१६२०-१६३३]
॥६९७॥
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~428
