________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्तिः ) अध्ययनं [३६], मूलं [-1 / गाथा ||७९-८२|| नियुक्ति : [५५६...], भाष्यं [१५...]
जीवाजीव विभकि.
बृहद्वृत्तिः
प्रत सूत्रांक
३६
७९
-८२]]
चैतत्तथाऽऽह-द्वाविंशतिसहस्राणि वर्षाणाम् 'उक्कोसिय'त्ति उत्कृष्टा भवेत् , काऽसौ ? इत्याह-आयुः-जीवितं तस्य उत्तराध्य.
द स्थिति:-अवस्थानमायुःस्थितिः 'पृथिवीना'मिति पृथिवीजीवानामन्तर्मुह जघन्यिका, असङ्ख्यकालमुत्कृष्टा अन्तर्मुहूर्त
जयन्यिका, काऽसी?-काय इति-पृथिवीकायस्तस्मिन् स्थितिः-ततोऽनुद्वत्तेनेनावस्थानं कायस्थितिः'पृथिवीना' पृथ्वी॥६९॥
जीवानां 'तम्' इति पृथ्वीरूपं 'कार्य' निकायं 'तुः' अवधारणे भिन्नक्रमश्च ततः 'अमुचतो त्ति 'अमुञ्चतामेय' अत्यजताम् , इत्थं द्विविधाया अपि स्थिते यत्यदर्शनेन सादिसपर्यवसितत्वमेपा, सामर्थ्यकालस्य प्रक्रान्तत्वादन्तरकालमाहअनंतकालमुत्कृष्टमन्तर्मुहूर्त जघन्य 'विजमित्ति त्यक्ते 'खके' खकीये 'काये' निकाये पृथ्वीजीवानामन्तरं, किमुक्त भवति :-यत्पृथिवीकायादुद्वर्त्तनं या च पुनस्तत्रैवोत्पत्तिरनयोर्व्यवधानमिति सूत्रचतुष्टयार्थः । एतानेव भावत आह
एएसिं पन्नओ चेव, गंधओ रसफासओ। संठाणादेसओ वावि, विहाणाई सहस्ससो ॥८३॥ हा नवरं वर्णादीनां भावरूपत्वात्तेषां च संवयाभेदेनाभिधीयमानत्वादस्य भावाभिधायिता, उपलक्षणं चेह सहन
इति, वर्णादितारतम्यस्य बहुतरभेदत्वेनासयभेदताया अपि सम्भवादिति सूत्रार्थः ॥ इत्थं पृथ्वीजीपानभिधाया४जीवानाह६ दुविहा आउजीवा उ, सुहुमा बायरा तहा । पज्जत्तमपजसा, एवमेव दुहा पुणो ॥ ८४ ॥ बायरा जे उ
पज्जत्ता, पंचहा ते पकित्तिया । सुद्धोदए य उस्से, हरयणु महिया हिमे ॥ ८५॥ एगविहमनाणसा, सुहमा
दीप अनुक्रम [१५४३-१५४६]
" |
JABERam
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~414