________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [३४], मूलं [-] / गाथा ||५८-६०|| नियुक्ति: [५४५...]
प्रत
सूत्रांक
[५८
-६०]
लेसाहिं सव्वाहिं पढमे समयंमि परिणयाहिं तु । नहु करसह उबवत्ति परे भवे अस्थि जीवस्स ॥ ५८॥ बालेसाहिं सवाहिं चरमे समयंमि परिणयाहिं तु। नहु कस्सइ उववत्ति परे भवे अस्थि जीवस्स ॥१९॥ अंतमुहुत्तंमि गए अंतमुहुत्तमि सेसए चेव । लेसाहिं परिणयाहिं जीवा गच्छंति परलोयं ॥ ६॥
'लेश्याभिः' उक्तरूपाभिः' 'सर्वाभिः' इति षडिरपि प्रथमे समये तत्प्रतिपत्तिकालापेक्षया 'परिणताभिः' प्रस्तावादात्मरूपतामापन्नाभिः, लक्षणे तृतीया, 'तुः' पूरणे 'न हुँ' नैव कस्यापि "उववत्ति'त्ति 'उत्पत्तिः' उत्पादः, ४ पठ्यते च 'नवि कस्सपि उववाओ'त्ति सुगम, 'परे' अन्यस्सिन् 'भवे' जन्मनि भवति' विद्यते 'जीवस्य जन्तोः।
तथा लेश्याभिः सर्वाभिः 'चरमे समये' इत्यन्तसमये परिणताभिस्तु 'नहु' नैव कस्याप्युत्पत्तिः परे भवे भवति जीवस्य । कदा तर्हि ? इत्याह-अन्तर्मुहूर्ते 'गत एवं' अतिक्रान्त एव, तथाऽन्तर्मुहर्ने शेपके चैव-अवतिष्ठमान एव लेण्याभिः | परिणताभिरुपलक्षिता जीवा गच्छन्ति 'परलोकं' भयान्तरम् , इत्थं चैतन्मृतिकाले भाविभवलेश्याया उत्पत्तिकाले वाऽतीतभवलेश्याया अन्तर्मुहर्तमवश्यम्भावात्, न विह विपरीतमवधार्यते-अन्तर्मुहर्त एव गत इत्यन्तमुहर्त एव शेषक इति च, देवनारकाणां स्वखलेश्यायाः प्रागुत्तरभवान्तर्मुहूर्तस्यसहितनिजायुःकालं यावदवस्थितत्वात् , उक्तं हि
प्रज्ञापनायाम्-"जलेसाई दबाई आयतित्ता कालं करेति तलेसेसु उवयजइ'त्ति,तथा 'कण्हलेसे रतिए कण्हलेसेसु घाणेरइएसु उववजति कण्हलेसेसु उबट्टइ, जलेसे उववजइ तछेसे उबद्दति, एवं नीललेसेवि काउलेसेवि, एवं असुर
दीप अनुक्रम [१४४०-१४४२]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~357