________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
[५६
-५७]
दीप
अनुक्रम
[१४३८
-१४३९]
मकर-%
उत्तराध्य.
बृहद्वृत्तिः +
॥ ६६१||
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [-] / गाथा || ५६-५७||
अध्ययनं [३४],
निर्युक्ति: [५४५...]
पहा सुका तिन्निवि एयाउ धम्मलेसाउ । एयाहि तिहिवि जीवो सुग्गई उवबजई ॥ ५७ ॥ कृष्णा नीला कापोतास्तिस्रोऽप्येता अधर्मलेश्याः, पापोपादानहेतुत्वात्, पाठान्तरतोऽधमलेश्या वा, तिसृणामव्यविशुद्धत्वेनाप्रशस्तत्वात्, यद्येवं ततः किमित्याह - 'एताभिः अनन्तरोक्ताभिः 'तिसृभिरपि' कृष्णादिलेश्याभिः 'जीवः' जन्तुः 'दुर्गतिं' नरकतिर्यग्गतिरूपाम् 'उपपद्यते' प्रामोति, सुच्व्यत्ययाद्वा दुर्गतौ 'उपपद्यते' जायते, संक्लिष्टत्वेन तत्प्रायोग्यायुष एव तद्वतां वन्धसम्भवादिति भावः । तथा तैजसी पद्मा शुक्लास्तिस्रोऽप्येताः 'धर्मलेश्याः' प्रधान लेश्याः, विशुद्धत्वेनासां धर्महेतुत्वात् तथा चागमः- “तओ लेसाओ अविसुद्धाओ तओ विसुद्धाओ ततो पसत्थाओ तओ अपसत्थाओ तओ संकिलिट्टाओ तओ असंकिलिट्ठाओ तओ दुग्गतिगामियाओ तओ सुगतिगामियाओ ।" अत एव 'एताभिस्तिसृभिः' तैजस्यादिलेश्याभिर्जीवः 'सोगतिं 'ति' सुगर्ति' देवमनुष्यगतिलक्षणां मुक्तिं बोपपद्यते, यद्वा प्राग्वत्सुगतौ 'उत्पद्यते' जायते, तथाविधायुबन्धतः सकलकमापगमतथेति सूत्रद्वयभावार्थः । उक्तं गतिद्वारं, साम्प्रतमायुद्वारावसरः, तत्र च यस्या लेश्याया यदायुषो मानं तत्स्थितिद्वार एवार्थतोऽभिहितम्, इह त्विदमुच्यते-अवश्यं हि जन्तुर्यल्लेश्येपूत्पद्यते तल्लेश्य एव म्रियते, यत आगमः- “जलेसाई दबाई परियाइत्ता कालं करेइ तलेसो उबवजइ"त्ति, तथेहैव वक्ष्यति "अंतोमुहुत्तंमि गए" इत्यादि तत्र जन्मान्तरभाविलेश्यायाः किं प्रथमसमये परभवायुप उदय आहोथि चरम समयेऽन्यथा वेति संशयापनोदानायाह
For at Use Only
लेश्याध्य
यनं. ३४
~356~
॥६६१॥
wrp
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
