________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
[२५]
दीप
अनुक्रम [१३८२ ]
उत्तराध्य.
बृहद्वृत्तिः
॥६५१||
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [--] / गाथा ||२५...|| निर्युक्ति: [५४५]
अध्ययनं [३४],
नं. ३४
तदेवमस्या नामादिभेदतोऽनेकविधत्वे इद्द कथाऽधिकृतमित्याह - अधिकारः कर्मलेश्यया, कोऽर्थः :- कर्मद्रव्य- ५ लेश्याध्यलेश्यया, प्रायस्तस्या एवात्र वर्णादिरूपेण विचारणात् । इत्थं नामादिभेदेन लेश्योक्ता, तत्र च वैचित्र्यात्सूत्रकृतेनॉकर्मद्रव्य लेश्यायां भावलेश्यायां च यत्प्राग् नोक्तं सम्प्रति तदाह- 'नोकर्मद्रव्य लेश्या' शरीराभरणादिच्छाया 'पओगस्स'त्ति प्रयोगः- जीवव्यापारः स च शरीरादिषु तैलाभ्यञ्जनमनःशिलाघर्षणादिस्तेन 'वीससा यत्ति विवसा जीवव्यापार निरपेक्षाऽनेन्द्रधनुरादीनां तथावृत्तिस्तया च ज्ञातव्या, 'भाव' इति भावलेश्या 'उदयः' विपाकः, इद तूपचारादुदयजनितपरिणामो भणितः षण्णां लेश्यानां जीवेषु । 'अज्झयणे' त्यादिगाथाद्वयमध्ययननिक्षेपाभिधायि विनयश्रुत एव व्याख्यातप्रायमिति गाथैकादशकार्थः ॥ सम्प्रत्युपसंहारव्याजेनोपदेशमाह -
एयासिं लेसाणं नाऊण सुहासुहं तु परिणामं । चइऊण अप्पसत्थं पसत्थलेसासु जइअहं ॥ ५४५ ॥
'एतासाम्' अनन्तरमुक्तखरूपाणां लेश्यानां 'ज्ञात्वा' एतदध्ययनानुसारतोऽववुध्य शुभाशुभं 'तुः' पुनरर्थे ततः शुभाशुभं पुनः परिणामं किमित्याह - 'त्यक्त्वा' अपहाय 'अप्पसत्यं'ति 'अप्रशस्ता' अशुभपरिणामा कृष्णादिलेश्या इति योऽर्थः प्रशस्त लेश्यासु - शुभपरिणामरूपासु पीताद्यासु यतितव्यं, यथा ता भवन्ति तथा यतो विधेय इति गाथार्थः ॥ इत्यवसितो नामनिष्पन्नो निक्षेपः, सम्प्रति सूत्रानुगमे सूत्रमुच्चारणीयं तचेदम्
Education intimation
For Use Only
॥६५१॥
~336~
www.ncbrary.org
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र [४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
