________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
[४-६]
दीप
अनुक्रम
[११९२
-११९४]
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [--] / गाथा ||४-६||
अध्ययनं [३०],
निर्युक्ति: [५१३...]
म्भवात् कर्म तपसा 'निर्जीर्यते' आधिक्येन क्षयं नीयते, शेषं स्पष्टमिति सूत्रत्रयार्थः ॥ तपसा कर्म निर्जीर्यत इत्युक्तं, तत्र किं तत्तपः १ इति संशये भेदाभिधानं विनाऽशक्यत्वात्तत्स्वरूपाभिधानस्य तद्भेदानाहहरभंतरो तहा। बाहिरो छव्विहो बुत्तो, एवमभितरी तवो ॥ ७ ॥
'तद्' अनन्तरप्रक्रान्तं तपो द्विविधमुक्तं 'बाहिरऽन्यंतरी 'ति 'बा' बाराद्रव्यापेक्षत्वात् प्रायो मुक्तत्यवाप्तिवहिरङ्गत्वाच 'अभ्यतरं' तद्विपरीतं यदिधा लोकप्रतीतत्वात्कुतीर्थिकैश्व स्वाभिप्रायेणासेव्यमानत्वाद्वाह्यं तदितरत्वाभ्यन्तरम्, उक्तञ्च - "लोके परसमयेषु च यत्प्रथितं तत्तपो भवति बाह्यम् । आभ्यन्तरमप्रथितं कुशलजनेनैव तु ग्राह्यम् ॥ १ ॥" अन्ये त्वाहुः - "प्रायेणान्तः करणव्यापाररूपमेवाभ्यन्तरं, बाझं त्वन्यथे” ति, तथेति समुचये, वा 'षडिधं' षड्भेदमुक्तमेवमिति पडिधमभ्यन्तरं तप उक्तमिति सम्बन्धः, सर्वत्र सूत्रत्वालिङ्गव्यत्यय इति सूत्रार्थः ॥ तत्र यथा वाद्यं षड्विधं तथाऽऽहअणसणमृणोअरिया भिक्खायरिया व रसपरिचाओ । कायकिलेसो संलीणया य बज्झो तवो होइ ॥ ८ ॥ अक्षरार्थः स्पष्ट एव ॥ भावार्थं तु प्रतिभेदं सूत्रकार एवाभिधित्सुस्तावदनशनमाह
इस्तरियमरणकाला य, अणसणा दुबिहा भवे । इत्तरिया सावकखा, निरवकखा उ बिहजिया ॥ ९ ॥ जो सो इत्तरियतवो, सो समासेण छच्चिहो । सेदितवो पयरतवो, घणो अ तह होइ वग्गो य ॥ १० ॥ तसो
For Prints at Use Only
www.janbay.org
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र [४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
~233~
