________________
आगम
(४३)
प्रत सूत्रांक
[R
-693]
दीप
अनुक्रम
[१११४
- ११८७]
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [१२-७३] / गाथा ||--|| निर्युक्ति: [५०९...]
अध्ययनं [२९],
तथा खसमयपरसमययोः संघातनीयः - प्रमाणपुरुषतया मीलनीयः खसमयपरसमयसंघातनीयो भवति, इह च स्वसमय परसमयशब्दाभ्यां तद्वेदिनः पुरुषा उच्यन्ते तेष्वेव संशयादिव्यवच्छेदाय मीलनसंभवात् ५९ । 'दर्शनसंपन्नतया' क्षायोपशमिकसम्यक्त्वसमन्वितया भवहेतुभूतं मिध्यात्वं भवमिध्यात्वं तस्य छेदनं-क्षपणं भवमिध्यात्वच्छेदनं करोति, कोऽर्थः १- क्षायिक सम्यक्त्वमवामोति, ततश्च पर्मिति-उत्तरकालमुत्कृष्टतस्तस्मिन्नेव भवे मध्यमजघन्यापेक्षया तृतीये तुर्ये वा जन्मन्युत्तर श्रेण्यारोहणेन केवलज्ञानावासौ 'न विध्यायति' न ज्ञानदर्शनप्रकाशाभावरूपं विध्यानमवाप्रोति, किन्तु 'अनुत्तरेण' क्षायिकत्वात्प्रधानेन ज्ञानं च दर्शनं च ज्ञानदर्शनं तेन 'आत्मानं' खं 'संयोजयन्' प्रतिसमयमपरापरेणोपयोगरूपतयोत्पद्यमानेन् घटयन्, संयोजनं च भेदेऽपि स्यादत आह- (सम्मं सम्यक् ) 'भावयन्' तेनात्मानमात्मसान्नयन् 'विहरति' भवस्थकेवलितया मुक्ततया वाऽऽस्ते, पठन्ति च- 'अणुत्तरेणं णाणदंसणेणं विहरइ' त्ति' अत्र च लक्षणे तृतीया ६० । चरित्रसंपन्नतया 'शैलेशी भाव' ति शिलानामिमे शैलाः- पर्वतास्तेषामीशः शैलेशो - मेरुः स इव शैलेशो- मुनिर्निरुद्धयोग तयाऽत्यन्तस्थैर्येण तस्येयमवस्था - शैलेशी तस्या भावः अशैलेशस्य वा शैलेशी भवनं शैलेशीभावः, इत्यादिरनेकधा व्युत्पत्तिः, उक्तं हि – “सेलेंसो किर मेरू सेलेसी होइ तहाऽचलया। होउं व असेलेसो सेलीसी होइ थिरयाए ॥ १ ॥ अहवा सेलोब इसी सेलेसी होइ सो हु थिरयाते । सेव असेली होई सेलीसी
१ शैलेशः किल मेरुः शशी भवति या तथाऽचलता । भूत्वा वाऽशैलेशः शैलेशी भवति स्थिरतया ॥ १ ॥ अथवा शैल इव ऋषिः शैलर्षिः (सेलेसी) भवति स एव स्थिरतया । स एव अशैलीभवति शैलेशी
Forest Use Only
www.brary.org
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
~219~
