________________
आगम
(१५)
प्रत
सूत्रांक
[३४४]
दीप
अनुक्रम
[६१४]
“प्रज्ञापना” – उपांगसूत्र - ४ ( मूलं + वृत्तिः )
-
मूलं [ ३४४ ]
पदं [३६], --------------उद्देशक: [-1, -------------- दारं [-], पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र [१५],उपांगसूत्र-[४] "प्रज्ञापना" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्तिः
प्रज्ञापनाया मल
म० वृत्तौ.
॥६००॥
३६ समुद्घातपर्द
केवलिस
सूक्ष्मता
शब्दो हि प्रायेणाशुद्ध व्याप्तावित्यस्य धातोर्निष्पाद्यते, अश्वश्वाक्षाणि च अश्वाक्षाणि महान्ति स्फीतिमन्ति अश्वाक्षाणि यस्यासौ महाश्वाक्षः, स्फीतमनाः स्फूर्त्तिमचक्षुरादीन्द्रियश्चेत्यर्थः, एकं महान्तं - अति गुरुकमन्यथा स्तोकतया तद्गतैर्गन्धपुद्गलैः सकलस्य जम्बूद्वीपस्य व्याप्तुमशक्यत्वात्, 'सविलेवण' मिति सह विशिष्टं - अतिसूक्ष्मरंत्राणामपि स्थगनात् लेपनं लेपो - जत्वादिकृतं पिधानमुपरि वर्त्तते येन स तथा तं विशिष्टलेपप्रदानाभावे हि बहवः सूक्ष्मर- १ मुद्धातनिस्त्रैर्गन्धपुद्गला निर्गच्छन्ति तत उद्घाटनवेलायां तेषां खोकीभावेन सकलजम्बूद्वीपापूरणं नोपपद्यते, 'गंधसमुग्गयं'ति ४ जेरापुलगन्धद्रव्यैरतिविशिष्टैः परिपूर्ण भ्रतः समुद्रको गन्धसमुद्द्रकस्तं 'अबदाले 'ति अवदालयति उत्पादयतीत्यर्थः, 'इणामेवे'ति एवमेवेत्यर्थः 'केवलकप्पं ति केवलं – केवलज्ञानं तत्कल्पं परिपूर्णतया तत्सदृशं परिपूर्णमित्यर्थः, जम्बूद्वीपं | द्वीपं त्रिभिः अप्सरोनिपातो नाम-चप्पुटिका ततस्तिसृभिः चप्पुटिकाभिरिति द्रष्टव्यं, चप्पुटिकाश्च कालोपलक्षणं, ततोऽयमर्थः --- यावता कालेन तिनचप्पुटिकाः पूर्यन्ते तावत्कालमध्ये इति, त्रिसप्तकृत्वः - एकविंशतिवारान् अति| परिवर्त्य - सामस्त्येन परिभ्रम्य 'हवं' शीघ्रमागच्छेत्-समागच्छेत् 'से नृणं' इत्यादि, सेशब्दो मगधदेशप्रसिद्ध्या अथशब्दार्थे, अथशब्दस्य चार्थो वाक्योपन्यासादयः, उक्तं च- 'अथ प्रक्रियाप्रमानन्तर्यमङ्गलाधिकारवाक्योपन्यासेषु' तत्रायं वाक्योपन्यासे, तद्भावना च एवं-उक्तस्तावत् विवक्षितार्थप्रतिपत्तिहेतोर्दृष्टान्तस्य पीठिकाबन्धः, सम्प्रति विवक्षितार्थप्रतिपत्तिहेतुदृष्टान्तवाक्यमुपन्यस्य ते, नूनं निश्चितं, गौतम ! स केवलकल्पो जम्बूद्वीपस्तैर्ग
सू. ३४४
For Parts Only
-----
~307~
॥ ६००॥
org