________________
आगम
(१५)
“प्रज्ञापना" - उपांगसूत्र-४ (मूलं+वृत्ति:) पदं [२३], -------------- उद्देशक: [१], ------------- दारं -,-------------- मूलं [२९२] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र-[१५]उपांगसूत्र-[४] "प्रज्ञापना" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक
[२९२]
दीप अनुक्रम [५३९]
मथैः, 'पुद्गलपरिणामं वा' इति यं वा पुद्गलपरिणाममभ्यवहताहारपरिणामरूपं पानीयरसादिकमतिदुःखजनकं वेदयते तेन वा ज्ञानपरिणत्युपहननात् तथा-वीससा बा पोग्गलाणं परिणाम मिति विखसया यः पुद्गलानां परिणामः शीतोष्णातपादिरूपस्तं वेदयते यदा तदा तेनेन्द्रियोपघातजननद्वारेण ज्ञानपस्णिताचुपहतायां ज्ञातव्यमेवै. |न्द्रियकमपि सबस्तु न जानाति, ज्ञानपरिणतेरुपहतत्वात् , अयं सापेक्ष उदय उक्तो, निरपेक्षस्य तु विषये सूत्रमि| दम्-'तेर्सि वा उदएणति तेषां वा ज्ञानावरणीयकर्मपुद्गलानां विपाकप्राप्तानामुदयेन ज्ञातव्यं न जानाति 'जाणि| उकामेवि न याणई' इति ज्ञानपरिणामेन परिणतुमिच्छन्नपि ज्ञानपरिणत्युपघातान जानाति, 'जाणित्ताविन याणई' इति, प्राक् ज्ञात्वाऽपि पचान जानीते, तेषामेव ज्ञानावरणीयकर्मपदलानामुदयात् , 'उच्छन्ननाणी यावि भवई' इत्यादि, ज्ञानावरणीयख कर्मण उदयेन जीव उच्छन्नज्ञान्यपि भवति, उच्छन्नं च तद् ज्ञानं च उच्छन्नज्ञानं तदस्यास्तीति उच्छन्नज्ञानी, सर्वधनादिपाठाभ्युपगमादिन, यावत्शक्तिप्रच्छादितज्ञान्यपि भवतीत्यर्थः, 'एस गोयमा ! णाणावरणिजे कम्मे इत्याधुपसंहारवाक्यं कण्ठ्यं, 'दंसणावरणिज्जस्स मंते ! इत्यादि प्रश्नसूत्रं पूर्ववत्, निर्वचनमाह-गौतम ! नवविधः प्रज्ञप्तः, तदेव नवविधत्वं दर्शयति-निद्रा' इत्यादि, निद्राशब्दार्थमने वक्ष्यामो, भावार्थस्त्वयम्-"सुहपडिबोहा निद्दा दुहपडिबोहा य निद्दनिहा य । पयला होइ ठियस्स उ पयलप|यला य चंकमतो॥१॥ थीणगिद्धी पुण अइसंकिलिट्टकम्माणुबेयणे होइ । महणिहा दिणचिंतियवावारपसाणी
|
~28~
