________________
आगम
(१५)
“प्रज्ञापना" - उपांगसूत्र-४ (मूलं+वृत्ति:) पदं [३६], --------------- उद्देशक: [-], ------------- दारं [-], -------------- मूलं [३३२] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र-[१५]उपांगसूत्र-[४] "प्रज्ञापना" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक [३३२]
टररररseeeeeserceae
अस्थि कस्सइ नत्थि, जस्सस्थि एको, एवं जाव वेमाणियस्स, नवरं मणसस्स अतीता कस्सइ अस्थि कस्सइ नत्थि, जस्सस्थि एको, एवं पुरेक्खडावि (सूत्रं ३३२) 'एगमेगस्स णं भंते।' इत्यादि, एकैकस्य सूत्रे मकारोऽलाक्षणिकः, भदन्त ! नैरयिकस्य सकलमतीतं कालमधिकृत्य 'केवइय'त्ति कियन्तो वेदनासमुधाता अतीता-अतिक्रान्ताः?, भगवानाह-गौतम! अनन्ताः, नारकादि
स्थानानामनन्तशः प्रासत्वादे केकश्चि नारकादिस्थानप्राप्तिकाले प्रायोऽनेकशो वेदनासमुपातानां भावात्, एतष Mबाहुल्यापेक्षयोच्यते, बहवो हि जीवा अनन्तकालमसंव्यवहारराशेरुदृत्ता वर्तन्ते, ततस्तदपेक्षया एकेकस्य नेरयिक
स्थानन्ता अतीता वेदनासमुपाता उपपद्यन्ते, ये तु स्तोककालमसंध्यवहारराशेपत्तासेषां यथासम्भवं सङ्ख्यया। असङ्ख्येया वा प्रतिपत्तव्याः, केवलं ते कतिपये इति न विवक्षिताः, केवइया पुरेक्सड'त्ति इदं सूत्रं पाठसूचामात्रं, सूत्रपाठस्त्वेवम्-'एगमेगस्स णं भंते ! नेरइयस्स केवइया वेयणासमुग्धाया पुरेक्खडा'? इति, सुगम, नवरं पुरेअग्रे कृताः-तत्परिणामप्राप्सियोग्यतया व्यवस्थापिताः, सामर्थ्यात् तत्कर्तृजीवेनेति गम्यते, पुरस्कृता-अनागतकालभाविन इति तात्पर्यार्थः, अत्र भगवानाह-कस्यापि सन्ति कस्यापि न सन्ति, यस्यापि सन्ति तस्यापि जघन्यत एको द्वौ वा त्रयो वा, उत्कर्षतः सङ्ख्यया वा असङ्ख्येया वा अनन्ता वा, इयमत्र भावना-यो नाम विवक्षितप्रश्नसमयानन्तरं बेदनासमुपातमन्तरेणैव नरकादुदृत्त्यानन्तरमनुष्यभवे वेदनासमुद्घातमप्राप्त एव सेत्स्यति
ccaeeeeeeeeररला
दीप अनुक्रम [६०१]
~232~