________________
आगम
(१५)
“प्रज्ञापना” – उपांगसूत्र-४ (मूलं+वृत्ति:) पदं [३०], -------------- उद्देशक: [-], ------------- दारं [-], -------------- मूलं [३१३] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र-[१५]उपांगसूत्र-[४] "प्रज्ञापना" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्ति:
प्रत
929202003083
सूत्रांक
[३१३]
दीप अनुक्रम [५७३]
ISI दुविहे पण्णते, तं०-'सागारोवओगे य अणागारोवओगे य' पश्यत्ताविषयेऽपि प्रश्नोत्तरसूत्रे इमे-'कइविहा णं भंते !
पासणया पण्णता?, गो०! दुविहा०,०-सागारपासण्या अणागारपासणया' इति, ननु तुल्ये साकारानाकारभेदत्वे कोऽनयोः प्रतिविशेषो येन पृथगुच्यते ?, उच्यते, साकारानाकारमेदगतावान्तरभेदसञ्जयारूपः, तथादि-पञ्च। ज्ञानानि त्रीण्यज्ञानानीपष्टविधः साकार उपयोगः, साकारपश्यत्ता तु षविधा, मतिज्ञानमत्यज्ञानयोः पश्यत्तयोः । अनभ्युपगमात् , कस्मादिति चेत् , उच्यते, इह पश्यत्ता नाम पश्यतो भाव उच्यते, पश्यतो मावश्च 'शिर् प्रेक्षणे' इति वचनात् , प्रेक्षणमिह रूढिवशात् साकारपश्यत्तायां चिन्त्यमानायां प्रदीर्घकालं अनाकारपश्यत्तायां चिन्त्यमाना-18 यां प्रकष्टं परिस्फुटरूपमीक्षणमवसेयं, तथा च सति येन ज्ञानेन त्रैकालिकः परिच्छेदो भवति तदेव ज्ञानं प्रदीर्घका IST
लविषयत्वात् साकारपश्यत्ताशब्दवाच्यं न शेष, मतिज्ञानमत्यज्ञाने तु उत्पन्नाविनष्टाग्राहके साम्प्रतकालविषये, तथा हाच मतिज्ञानमधिकृत्यान्यत्रोक्तम्-"जमवग्गहादिरूवंपञ्चुप्पन्नवत्थुगाहगं लोए । इंदियमणोनिमित्तं च तमामिनि-II
बोधिगं बेति ॥१॥"[यदवग्रहादिरूपं प्रत्युत्पन्नवस्तुग्राहकं लोके । इन्द्रियमनोनिमित्तं च तदाभिनियोधिक मुषते । M॥१॥] तत् द्वे अपि साकारपश्यत्ता शब्दवाच्ये न भवतः, श्रुतज्ञानादीनि तु त्रिकालविषयाणि, तयाहि-श्रुतज्ञानेन अतीता अपि भावा ज्ञायन्ते अनागता अपि, उक्तं च-"ज पुण तिकालविसर्य आगमगंथानुसारि विनाणं 11 दियमणोनिमिचं सुयनाणं तं जिणा बेति ॥१॥"[यत् पुननिकालविषयं आगमनन्यानुसारि विज्ञानम् । इन्-ि
Hamarama
~166~
