________________
आगम
(१४)
प्रत
सूत्रांक
[२४१]
दीप
अनुक्रम
[३६६ ]
[भाग-१७] “जीवाजीवाभिगम” – उपांगसूत्र - ३ /२ ( मूलं + वृत्ति:)
उद्देशक: [-],
- मूलं [२४१]
प्रतिपत्ति: [७], पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित ... आगमसूत्र [१४] उपांगसूत्र- [३] "जीवाजीवाभिगम" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्तिः
उत्कर्षतो वनस्पतिकालः, तदतिक्रमे मनुष्यभवव्यवधानेन भूयः प्रथमसमयतिर्यक्त्वोपपत्तेः, अप्रथमसमयतिर्यग्योनिकसूत्रे जघन्येनान्तरं शुद्धकभवग्रहणं समयाधिकं तत्तु तिर्यग्योनिकशुद्ध कमवग्रह्णचरम समयस्याधिकृताप्रधमसमयत्वात्तत्र मृतस्य मनुष्यक्षुल्लकभवनहर्णेन व्यवधाने सति तिर्यक्वेनोत्पद्यमानस्य प्रथमसमयातिक्रमे वेदितव्यं अप्रथमसमयान्तरस्यैतावन्मात्रत्वात् उत्कर्षतः सागरो पमशतपृथक्त्वं सातिरेकं देवादिभवानामेतावन्मात्रकालत्वात् । मनुष्यवक्तव्यता तिर्यग्वक्तयतेव, नवरं वत्र तिर्यक्कभवन व्यवधानं भावनीयम् । देवसूत्रद्वयं नैरयिकसूत्रद्वयवत् ॥ सम्प्रत्येषामेव चतुर्णी प्रथमसमयानां परस्परमपबहुलमाह-'एएसि ण'मित्यादि प्रभसूत्रं सुगमं, भगवानाह - गौतम! सर्वस्तोकाः प्रथमसमयमनुष्याः श्रेण्यसलेय भागमात्रत्वात्, तेभ्यः प्रथमसमयनैरविका असमुपेयगुणाः, अतिप्रभूतानामेकस्मिन् समये उत्पादसम्भवात् तेभ्यः प्रथमसमयदेवा असङ्ख्येयगुणाः, व्यन्तरज्योतिष्काणा| मतिप्रभूततराणामेकस्मिन् समये उत्पादसम्भवान् तेभ्यः प्रथमसमयतिर्यञ्चोऽसयगुणाः इह ये नारकादिगतित्रयादागत्य तिर्यप्रथमसमये ये वर्त्तन्ते ते प्रथमसमयतिर्यवो न शेषाः, ततो यद्यपि प्रतिनिगोदमसोयो भागः सदा विप्रगतिप्रथमसमयवत लभ्यते तथाऽपि निगोदानामपि तिर्यक्त्वान्न ते प्रथमसमयतिर्यभ्यः ते एभ्यः सङ्ख्यगुणा एव । साम्प्रतमेतेषामेव चतुर्णामप्रथम समानां परस्परमल्पबहुत्रमाह-'एएसि ण' मित्यादि प्रनसूत्रं सुगर्भ, भगवानाह - गौतम! सर्वस्तोका अप्रथमसमयमनुष्याः श्रेण्यसहय भागत्यात्, तेभ्योऽप्रथमसमयनैरविका असल्यगुणाः अङ्गुलमात्रक्षेत्र प्रदेशराशेः प्रथमवर्गमूले द्वितीय वर्गमूलेन गुणिते यावान् प्रदे शराशिताषमाणासु श्रेणिषु यावन्ध आकाशप्रदेशास्तावत्प्रमाणाम्, तेभ्योऽप्रथम समयदेवा असल्यगुणाः, व्यन्तरज्योतिष्काणामपि प्रभूतवान् तेभ्योऽप्रथमसमयतिर्यग्योनिका अनन्तगुणाः, वनस्पतीनामनन्तत्वात् ॥ साम्प्रतमेतेषामेव भैरविकादीनां प्रत्येकं प्रथमसमयाप्रथमसमयगतमल्पबहुलमाह - 'एएसि णं भंते!' इत्यादि प्रनसूत्रं सुगमं, भगवानाह - गौतम! सर्वस्तोकाः
For P&Praise Cinly
अत्र मूल संपादने शिर्षक-स्थाने एका स्खलना वर्तते — एता प्रतिपतौ न कोऽपि उद्देशकः वर्तते, तत् कारणात् अत्र “उद्देशः २" इति निरर्थकम् मुद्रितं
~ 409~