________________
आगम (०३)
[भाग-5] "स्थान" - अंगसूत्र-३ (मूलं+वृत्ति:)
स्थान [३], उद्देशक [१], मूलं [११९] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित....आगमसूत्र - [०३], अंग सूत्र - [०३] "स्थान" मूलं एवं अभयदेवसूरि-रचित वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
HELOR
[११९]
श्रीस्थाना- णमिदम्-"यत्तु तदर्थवियुक्तं तदभिप्रायेण यच्च तत्करणिः । लेप्यादिकर्म तत् स्थापनेति क्रियतेऽल्पकालच ॥१॥"|३ स्थान
सूत्र- इति, तथा, "लेप्पगहत्थी हस्थित्ति एस सन्भाविया भवे ठवणा । होइ असम्भावे पुण हस्थित्ति निरागिई अक्खो ॥१॥" काध्ययने वृत्तिः इति, तथा द्रवति-गच्छति तांस्तान् पर्यायान् द्रूयते वा तैस्तैः पर्यायोर्वा-सत्ताया अवयवो विकारो वा वर्णादिगु-18 उद्देशः१
णानां वा दावा-समूह इति द्रव्यं, तच्च भूतभावं भाविभावं चेति, आह च-"देवए १ दुयए २ दोरवयवो विगारो ३ सू०११९ ॥१०२॥
गुणाण संदावो ४। दव्वं भवं भावस्स भूयभावं च ज जोगं ॥१॥" ति, इति । तथा “भूतस्य भाविनो वा भावस्य हि | कारणं तु यल्लोके । तद् द्रव्यं तत्त्वज्ञैः सचेतनाचेतनं गदितम् ॥१॥" तथा 'अनुपयोगो द्रव्यमप्रधानं चेति, तत्र द्रव्यं चासाविन्द्रश्चेति द्रव्येन्द्रः, स च द्विधा-आगमतो नोआगमतश्च, तत्र आगमतः-खल्वागममधिकृत्य ज्ञानापेक्षयेत्यर्थः, नोआगमतस्तु तद्विपर्ययमाश्रित्य, तत्रागमत इन्द्रशब्दाध्येताऽनुपयुक्तो द्रव्येन्द्रः 'अनुपयोगो द्रव्य मिति वचनात्, अयमेवार्थो मङ्गलमाश्रित्य भाष्य उक्तः, तथाहि-"आगमओऽणुवउत्तो मंगलसदाणुवासिओ वत्ता । तन्नाणलद्भिजुत्तोवि णोवउत्तोत्ति तो दवं ॥१॥” इति, तथा नोआगमतस्खिविधो द्रव्येन्द्रः, तद्यथा-ज्ञशरीरद्रव्येन्द्रो भव्यशरीरद्रव्येन्द्रो ज्ञशरीरभव्यशरीरन्यतिरिक्तद्रव्येन्द्रश्चेति, तत्र ज्ञस्य शरीरं ज्ञशरीरं ज्ञशरीरमेव द्रव्येन्द्रः ज्ञशरीरद्रव्येन्द्रः,
लेप्यहस्ती हस्तीति एषा सद्भाविका स्थापना भवेत् । भवत्यसद्भावे पुनईस्तीति निराकृतिरक्षः ॥ १॥ २ अति दूपते वा दोः (सत्तायाः) अवयबो विकारो ४ वा गुणानां संद्रावो (भाजन) ताबं भव्यभावस्य भूतभावस्य च यद् योग्यमिति ॥ १॥ ३ आगमतोऽनुपयुत्तो मंगलशब्दानुवासित (आत्मा) वका । तज्ज्ञानल
भियुक्तोऽप्यनुपयुक्त इति ततो द्रव्यं ॥ १॥
G401
दीप
अनुक्रम [१२७]
इंद्र शब्दस्य व्याख्या एवं निक्षेपा:
~214~
