________________
ધર્મપૂર્વક કરવી જોઈએ અને તેમ થતી ક્રિયાને ધર્મક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
આવી ધર્મક્રિયાઓમાં પ્રભુદર્શન ઉત્તમ ક્રિયા છે. પ્રભુદર્શનમાં પ્રભુનાં ગુણગાન, નામસ્મરણ, સ્તુતિપાઠ–ધ્યાન ઇત્યાદિ સર્વને સમાવેશ થાય છે અને તેથી પ્રભુસ્વરૂપનું જ્ઞાન થાય છે. અશુભ કર્મ (પા૫) ધીમે ધીમે ખરી જાય છે, અને આત્મા પરમાત્માને ઓળખતાં તેમાં મગ્નતા પામે છે એટલે મોક્ષ મળે છે.
दर्शनं देवदेवस्य दर्शनं पापनाशनं ।
दर्शनं स्वर्गसोपानं दर्शनं मोक्षसाधनम् ॥ . અર્થ-દેવના પણ દેવ એવા અરિહંત ભગવાનનું દર્શન પાપને નાશ કરનાર છે-સ્વર્ગની સીડી છે–મોક્ષનું સાધન છે.
હવે સ્વર્ગ કરતાં મોક્ષનું સુખ અનંતગણું વધારે છે, છતાં એજ દર્શન સ્વર્ગને પણ આપે છે, અને મોક્ષને પણ આપે છે. તો તેનું. કારણ એ છે કે જેવી ભાવના તે પ્રમાણે સિદ્ધિ. અમુક પ્રકારની ઈચ્છાથી જેટલી જેમાં સમજ તેટલાથી તે દર્શન કરે તો તેનું ફલ મળે છે કારણ કે જ્યાં કિયા ત્યાં ફલ હોય. જે ઈચ્છાવગર ઉદાસીન ભાવે પ્રભુના સ્વરૂપ ચિંત્વનની દશા પ્રાપ્ત કરી પછી આત્મરમણતા થાય તે આત્મા પરમાત્મા બને છે એટલે મોક્ષ પામે છે. કહ્યું છે કે –
चैत्यवंदनतः सम्यक् शुभो भावः प्रजायते ।
तस्मात्कर्मक्षयः सर्व ततः कल्याणमनुते ॥ અર્થ-રૂડે પ્રકારે ચૈત્ય પ્રભુ) વંદનથી શુભ ભાવ ઉત્પન્ન થાય છે, તેથી (શુભ ભાવથી) કર્મનો નાશ સર્વથા થાય છે અને તેથી કલ્યાણ (મોક્ષ) મેળવાય છે.
ચિત્ય શબ્દનો અર્થ, લોકમાં જિનબિંબ અથવા જિનમંદિર એ
પ્રસિદ્ધ છે, છતાં કેટલાએક તેને અર્થ જ્ઞાન, મુનિ, * અને વન એ કરે છે તે યથાર્થ નથી. વ્યાકરણમાં
ચિત્ ધાતુ કે જેનો અર્થ સંજ્ઞા ઉત્પન્ન કરવી એ થાય છે
બ્દનો અર્થ.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
