________________
૧૭૭
તે છતાં મેમેરિઝમની સાધના મોટા ભાગે આજે દુષિત બની ગઈ છે. તે એક પૈસા પડાવવાનું સાધન બની ગયું. તેથી આચરણમાં કોઈ પણ ફર્ક ન પડે અને મન કે પ્રાણુ શુદ્ધ ન થયા; તેથી તે સામુદાયિક હિત માટે ઉપયોગી ન સિદ્ધ થઈ સંકલ્પ–ક્તિ:
આ વિદ્યા સંક૯૫ શક્તિ નામે ભારતમાં હતી. તે માટે આજે પણ કહેવાય છે “યથા શ્રદ્ધા તથા ફળ.” વેદિક આર્યો આ પ્રમાણે સંકલ્પ કરતા –
" भद्रं कर्णेभिः श्रुणुयाम देवा, भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः स्थिरै रंगैस्तुष्टुवांसस्तनुभिः व्यशेमहि देवहितंयदायुः । "
હે યજનીય પ્રભો ! અમે કાનોથી હમેશાં કલ્યાણની વાતો સાંભળીએ; આંખેથી કલ્યાણ જોઈએ, અમારા અંગે પગ દઢ થાઓ અમે આખી જિંદગી સંતોની સેવા કરીએ. શરીરથી માનવહિતના કાર્યો કરીએ!”
એવી જ રીતે “લોગસ્સ”ના પાઠમાં જેને “આગ–બહિલાભ સમાહિ વરમુત્તમ દિતુ” એવી ઇચ્છા કરે છે. તેને અર્થ એ છે કે અમને ઉત્તમ આરોગ્ય અને ધિલાભ મળો તેમ જ ઉત્તમ સમાધિ મળો !
કોઈ કામનાવશ કોઈ વસ્તુ ચાહવી અને શુભ હેતુ માટે સંકલ્પ કરવો એ બન્નેમાં ઘણું અંતર છે. “ચાહના ” શેખચલીની કલ્પના જેવી છે જ્યારે સંકલ્પ દઢ ઈચ્છાશક્તિનું પરિણામ છે. જ્યારે ભૌતિક અણુઓ ( ઈલેકટ્રન ) એટલી શકિત ધરાવે છે કે તેના ફેટથી લંડન જેવું શહેર તારાજ થઈ શકે, એવી. આજના વિજ્ઞાનની માન્યતા છે; ત્યારે જડના પ્રમાણમાં ચૈતન્ય અને મનના પરમાણુઓમાં કેટલી પ્રચંડ શક્તિ હશે?
.
૧૨
-
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com