________________
૫૮
પણ, રામનું તે તરફ આગમન થયું. તેમને ચરણસ્પર્શ થશે અને ઝબકારો થાય તેમ તેના અંતરમાં પ્રકાશ પથરાઈ ગયો. અહીં શુભસંગ એ બને છે કે હિમાલયમાંથી ગૌતમ ઋષિ પણ પધારે છે. અવ્યક્ત જગતને જે તાર છે તે પહેચી જાય છે. ગૌતમ-અહલ્યાને મેળાપ થાય છે. આમ કુટુંબનું અનુસંધાન કર્યા પછી, વિશ્વનું અનુસંધાન થાય છે. મતલબ કે બને તપ કરવા ચાલ્યા જાય છે. બન્ને વિભૂતિ હતી એટલે ન જોડાયાં હોત તો ભેદભાવ રહી જાત. રામે એવું કામ કર્યું જેથી, તૂટેલો અનુબંધ જોડાઈ ગયા. જેમને કામ ન મળ્યું હોય તે જડ જેવા બની જાય, તેમને કામ મળે એટલે ચેતનવંત બની જાય. ચાથું પાસું યોગ્યની પ્રતિષ્ઠા અને અગ્યની અપ્રતિષ્ઠા (સાચું મૂલ્યાંકન ) - કામની વાત આવી એટલે રાજ્ય તરફ નજર જાય તે સ્વભાવિક છે. હમણું ચૂંટણી આવી રહી છે અને સૌ તે કામમાં લાગ્યા છે. કહે છે કે અમને મત આપજે પણ સામ્યવાદીને ના આપજે. આ દેશમાં, અનુબંધ વિચારધારા પ્રમાણે વિરોધ કરવા જેવા મુખ્ય બે બળે છે. એક તો ધર્મને ધતિંગ ગણાવતે સામ્યવાદ અને બીજે માનવ માનવ વચ્ચે ભેદભાવ કરાવતે કોમવાદ. એ બન્નેને કોઈ પણ રીતે પ્રતિષ્ઠા ન મળે તે જોવું જરૂરી છે.
રવીન્દ્રનાથ ઠાકોર શાંતિનિકેતન માટે ફંડફાળા કરવા નીકળે છે. તેઓ નાટક પોતે કરે અને ભાગ પણ ભજવે. ગાંધીજીએ કહ્યું તમે નાટક ભજવો તે તે ઠીક પણ તેમાં આ ઉમ્મરે, તમારી સંસ્થા માટે અભિનય કરવો પડે એ તો શરમ છે. તેમણે તરત બિરલાજીને બોલાવી જોઈતી રકમને કવિવરને પ્રબંધ કરાવી આપો. વહુ બેસી બેસીને જોયા કરે કે સાસુ કામ કરે તે સારું છે, ટેવ પડે અને શરીર સારું રહે. પણ પોતે બેઠી રહે તે દેરાણીને તેને ચેપ લાગ્યા વગર ન રહે. એટલે ગાંધીજીએ રવિબાબુના પ્રસંગમાં કેવળ ચૂપ બેસી રહેવું ઠીક ન ગમ્યું
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
