________________
માયું છે. તેનાથી વિચારવાનું કામ થાય; પગ છે તેનાથી ચાલવાનું થાય પણ માથેથી કાઈ ચાલે કે પગથી વિચારે તે તે અયોગ્ય ગણાય એટલું જ નહીં તેનાથી સરળ-સહજ જીવન વહેવાર ન થઈ શકે. એવી જ રીતે માથે પાઘડી શોભે અને પગે જોડા શોભે તેના બદલે પગે પાઘડી અને માથે જોડા કેવા લાગે ? આજે જીવનમાં લોકોને અને પ્રવૃત્તિઓને આવું અયોગ્ય સ્થાન અપાઈ ગયું છે. તેને વ્યવસ્થિત કરતી વિચારધારા એ અનુબંધ વિચારધારા..........એની પ્રેરણું કોઈ વ્યક્તિ આપી શકે પણ યોગ્યાનુબંધ બેસાડવા માટે લોકોની સંગઠિત શક્તિ કામે લાગવી જોઈએ. એટલે સુસંગઠન ઉપર વધારે ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.”
અને ખરેખર એ કેટલી જરૂરી છે તેને ખ્યાલ તો એના ઉપરથી આવશે કે આજે સહુને એમ લાગે છે કે યોગ્ય – યોગ્ય સ્થાને નથી ! આ મુદ્દાનાં પ્રવચનેનાં સંપાદનમાં મને ખરેખર આનંદ આવ્યો છે. એનું કારણ એ કે ઈતિહાસ – અનુભવના આધારે મંથનમાંથી પ્રગટેલી જીવન માટેની ઉચ્ચ વ્યવસ્થાનું આમાં વિચાર – દર્શન માત્ર નથી, પણ પ્રયાગમાં તેને ઢાળીને સફળતા મેળવેલી એ હકીકત છે. અને એ દૃષ્ટિએ પૂ. સંતબાલજી અંગે મારી શ્રદ્ધા ઘણું વધી છે. એમના અંગે મારે કહેવું એ તે દી સૂરજને ધરવા જેવું છે !
પ્રવચને અંતે ચર્ચા – વિચારણાનું પણ પિતાનું આગવું મહત્વ છે તે સહુ સ્વીકારશે.
મદ્રાસ જેને બેડિગ હમ,
સંવત્સરી તા. ૩ – ૮ – ૬૨ )
ગુલાબચંદ જૈન
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
