________________
ર૧૮
બળવાન હોય તે જ આગળ વધતા જઈ શકાય. લોકસેવકો જનાધારિત કે સંસ્થા ધારિત જીવન જીવવાવાળા હોવા જોઈએ. આજના યુગે સહકારી પ્રવૃત્તિ પરદેશથી તેમજ ભારતના શહેરોમાંથી કર્તવ્યભાવે સંસ્થાઓને જે મળે તેમાંથી કાર્યકરનું જીવન ચાલવું જોઈએ. તેમણે સંતાન મર્યાદા સંયમપૂર્વક સ્વીકારેલી હોવી જોઈએ. નમ્રતાની સાથે દઢતાપૂર્વકની સંસ્થાની ભક્તિ જોઈએ.
આ સેવક સેવિકાનો પ્રવાહ, કુમાર, કુમારિકાઓ તેમજ અમુક વિય લગી સજોડે બ્રહ્મચર્ય પાળનાર ગૃહસ્થો વગેરેમાંથી મળી શકશે. ભાલ નળકાંઠો પ્રયોગ સર્વાગી હેઈ ત્યાં કાર્યકરો ઓછા મળ્યા પણ તેઓ તેજસ્વી મળ્યા. હવે દેશભરમાં જ્યારે એ પ્રયોગની વ્યાપ્તિ કરવી છે ત્યારે ઘણું કાર્યકર ભાઈ-બહેને જોઇશે. એમાંના મોટા ભાગનાઓએ ક્રાંતિપ્રિય સાધુ-સાધ્વીઓ સાથે રહી, સર્વાગી દષ્ટિી અને ઉદાત ત્યાગ અને સંયમમય ચારિત્ર્યનું ઘડતર કરવું પડશે. પૂજ્ય મહારાજશ્રી સાધ્વીઓ અને સાધિકાઓ પણ ક્રાંતિપ્રિય સાધુઓ પાસે અનાયાસે આવે; તેમજ તેમને ઘડવાની વાત જાતે આચરીને જગત આગળ મૂકી રહ્યા છે. આ કામ કરનારાં જૂથોએ અનેકવિધ ક્ષેત્રે કાર્ય કરવાનું હશે, એટલે તેમનું ઘડતર તેમના ક્ષેત્ર પ્રમાણે થાય-એ પણ ઝીણવટપૂર્વક વિચારવાનું રહે છે.
ઉપસંહાર પૂ. સંતબાલજીએ ઉપસંહાર કરતાં કહ્યું : “સરકારને આપણે ચેથે સ્થાને મૂકવાની છે તે હરપળે યાદ રાખવાનું છે. પ્રથમ સ્થાને કાંતિપ્રિય સાધુ-સાધ્વીઓ, બીજે સ્થાને લોકસેવકો “રચનાત્મક કાર્યકરો” ત્રીજે સ્થાને લોકસંગઠન અને ચોથે સ્થાને સરકાર, લોકસંગઠનમાં કેગ્રેસને પણ સ્થાન આપી શકાશે પણ તેય વિકેદ્રીકરણવાળી ગ્રામસને.
આજે સરકાર કે સરકારી પક્ષ બધે યશ પિતાને ખાતે લે છે તે પાયાથી છેટું છે. આ દષ્ટિએ જનસેવકોએ સર્વાગી દષ્ટિ પામી સંસ્થારૂપી બની જવું જોઇશે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
