________________
અનુબંધ વિચારધારામાં લોક સંગઠનનું સ્થાન
[૮]
મુનિશ્રી સંતબાલજી]
[ ૧૯-૯-૬૧ અનુબંધ વિચારધારાનાં ચાર અંગે ગણવામાં આવ્યા છે. આમાં ગામડું પ્રથમ આવે છે. પણ આની અગાઉ રાજકીય સંસ્થાનું શું સ્થાન છે અને તેમાં પણ કોંગ્રેસને શા માટે મહત્વ આપવામાં આવે છે. તે અંગે વિચાર થઈ ચૂક્યો છે. એનું કારણે રાજ્ય સંસ્થાનાં આજના લોકો ઉપર વ્યાપક પ્રભાવ અને પકડ છે. રાજ્ય પાસે વિજ્ઞાન છે. બુદ્ધિશાળી લોકો, ધર્મસાધકે એ બધાં પણ સીધી કે આડકતરી રીતે તેમને વશ છે. લોકો પાસે જાણે કેાઈ રસ્તો ન હોય તેમ કિંકર્તવ્યવિમૂઢ જેવા થઈ ગયા છે. રાજ્યની આવી પકડથી મોટો ભય એ છે કે તેના કારણે સત્તા અને સાસન ચાલે પણ લોકોની જે નૈતિક જાગૃતિ થવી જોઈએ તે થાય નહીં. આવા સમયે એક આશ્વાસન મળે છે કે જે જનસંગઠન (લોકસંગઠન) થાય અને તેને પાયો નીતિને હોય તો આ બધું નીતિપૂર્વક ટકે. જનસંગઠન શી રીતે થાય? તે વિચાર્યું કે તેમાં ગામડાં પ્રથમ લેવાં. આ ગામડાંના નૈતિકપાયા પરનાં લોકસંગઠને કોઈ પણ રાજ્ય સંસ્થાને પૂરકબળ હોવાં જોઈએ. આ લોકસંગઠને ન હોય તે લોકસેવકસંગઠને ટકી ન શકે. લેકસેવક સંગઠને સામાન્ય રીતે પ્રેરકબળ છે પણ તે કોનામાં પ્રેરણું જગાડે ?
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
