________________
૧૨૨
મેં ઇન્ટ્રકને પણ કહ્યું છે: “તમારે હડતાલની અવેજી કરવી પડશે. તમે હડતાલ પાડશે અને સામ્યવાદીઓ પાડશે તો કેની અસર થવાની ? એટલે એના બદલે અવેજીમાં શુદ્ધિ પ્રયોગ આપ જોઈએ. અને તે થાય ત્યારે તેની ચોકી કરનાર અસરકારક બળ પણ જેશે.” ખંડુભાઈ વસાવડા વગેરે ગાંધી વિચારના અને ઘડાયેલા સેવક છે; તેઓ છે ત્યાં સુધી ઠીક છે. પણ મજૂરોને જે સત્તા અને ધન તરફ વધારે ધ્યાન રહેશે તે અંતે તે તેનાં પરિણામો ખતરનાક નીવડશે. જે સંસ્કૃતિ તરફ ધ્યાન આપવું હોય તે નૈતિક ચકી ઊભી કરવી પડશે.'
ગુજરાતનાં તેફાને વખતે કુરેશીભાઈએ ઉપવાસ કર્યા ત્યારે ભાલ નળકાંઠા પ્રાયોગિક સંઘે દોરવણીનું કામ ઉપાડી લીધેલું. સમાજને ટકવાનું અસરકારક સાધન, કોંગ્રેસને રાજકીય રીતે નિશ્ચિત કરવી જોઈએ. સાથે સાથે ગામડામાં કામ કરવા માટે, કેટલાક કાયદા ગામડાંને સ્પર્શે છે, માટે ગામડાનું પ્રતિનિધિત્વ સ્વીકારાય તે મુજબ કાર્ય કરવું જોઈએ.
ગ્રામ સંગઠને (લોક સંગઠનને એક ભાગ)નો સ્વીકાર થયે છે પણ હજુ કેટલાક કોંગ્રેસીઓને ગળે આ વાત ઉતરી નથી. તે છતાં ગ્રામ પંચાયત રૂપે ગામડાંનું કાર્ય ગામડાં કરે અને તેનું પ્રતિનિધિત્વ જિલ્લા સમિતિમાં આવે તે અંગે ઘણાં પ્રાંતોમાં કાર્ય થઈ રહ્યું છે. જે કે પંચાયતેમાં ગ્રામ સંગઠનોએ જવું કે નહીં તે પ્રશ્ન છે?
- આ દિશામાં મારું માનવું છે કે લોકોનું નૈતિક ધરણ સુધારવા નિમિત્તે સત્તા તે હાથ ધરવી જોઈએ નહીંતર વિજાતીય તર પ્રવેશી જાય તેવો ખતરો રહે છે. એકવાર શહેરની સુધરાઈઓમાં કોંગ્રેસે ભાગ ન લે એ ઠરાવ આવે ત્યારે મેં એને વિરોધ કરેલ.
- સાંસ્કૃતિક કે શિક્ષણના ક્ષેત્રે કોંગ્રેસ પિતાને ઉપયોગ હરિફાઈમાં ન કરે અને તે સંબંધનાં સંગઠનને સ્વતંત્રપણે વિકસવા દેશે તે સુંદર પરિણામ આવશે. આ સંસ્કૃતિ અને શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં પણ નૈતિક પુટ મળે તે તેનું ભવિષ્ય ઘણું સારું થશે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
