________________
( ૩૧ ) અધિકરણ કારક (Locative case અધિકરણ કારકમાં ‘વ’ વાંકા આવે છે. ઉદા સત્ર વાર ! ભs રા બાળક બિમિત્ર ાિ પાંદડા પર હિમ પડે છે.
અધિકરણ ત્રણ પ્રકારનાં છે. (૧) આધારાધિકરણ(૨) કાલાધિકરણ (૩) ભાવાધિકરણ (1) આધા. ઉદા ના ત્રિા ( પથારીમાં શયન કરેછે (સુવે છે) એ વાકયમાં એ પદ આધાર અર્થાત નું સ્થાન જણાવતું હોવાથી આધારાધિકરણ (૨) કાલાધિ ઉદા૦ ૦ ફએવાકયમાં થઇ એ પદ કાલ યાને સમયનું જ્ઞાન કરાવે છે, એથી તે કાલધિકરણ (૩) ભાવાધિ ઉ૦ ઈજા થrદ્ર ત્રિા દરના એ વાક્યમાં ચોદય થયા બાદ એ પ્રકારનો અર્થ જણાવછે, એથી “SCITY” એ પદ ભાવાધિકારણ છે.
કાલાધકરણમાં કયારે કયારે વિભક્તિનો વિકલ્પ લેપ થાય છે. ઉદા યામિ મમ લ સમગ્ર શe fસCS કાફે ! હું જે સમયે તેને જેવા જઉ છું, એમ નવાઝ સા નca ફેવ ! હું શનિવારે જ ઇશ.
માકિ ૭ ત્રિ, આજ અને કાલ શબ્દના ઉત્તરમાં અધિકરણ વિભક્તિને નિત્ય લેપ થાય છે. ઉદાભકિતના આજ જઇશ નહિ, ભાવના જ કાલ જઈશ. ૨' પ્રત્યવાન હોય તે લેપ નથી થતું ઉદાહ થાય আমি যাব না, কালকে যাব।
આધારાધિકરણમાં વિભક્તિને કોઈ કોઈ સ્થળે વિકપે લોપ થાય છે. અરિ ગામica ને ના જ સારા હું સોમવારે ઘર વા ઘરે જઈશ.
સંબંધ પદ (Possessive) સંબંધમાં “” વિભક્તિ થાય છે. ઉદા. ત્રિનિદ્રમા વિપિનની કલમ
બહુવચનમાં નિ, જુના અને frગઢ પ્રત્યકાન્ત શબ્દથી વિભક્તિ આવે છે. ઉદા૦ ભચી ગુનિ જા જા નિન, પરધીએ પક્ષીઓના પમ ભાંગી નાખ્યાં.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
