Page Text
________________
ધૃણા કરના પાપ ઇતને અત્યાચાર કરતે હૈ... જીનકા ક્રાના હી નહીં.
ઇતના હી નહીં, તમારી ઘૃણા કે પાત્ર ઔર લેગ ભી હૈ. જો હમારા મૈલ સાદ કરતે હૈ, જો હમારી ગદકી કા દૂર કર હમેં શુદ્ધ એવં પવિત્ર હૈાને કા અવકાશ દેતે હૈ', જીનકા સારા જીવન હમારી સેવાઓ મેં વ્યતીત હાતા હૈં, વે હી અભાગે હમારે દ્વારા અછૂત કહે જાકર, હમસે *ટકાર પાતે હૈં. દિ હમારી દૃષ્ટિ દૂર સે હી ઉન પર પડી, તે મન મેં ઉનકે પ્રતિ ઘૃણા હાને લગતી હૈ. યદિ સંયેાગવશ સ્પ` હા ગયા, તેા ભરસક તેા ઉન્હેં હમ પીટને ક્રા દૌડતે હૈ, ઔર નહીં તેા ગાલિયા તો અવશ્ય હી દે દેતે હૈં. અપને અજ્ઞાનાંધકાર સે હમેં યહ વિચારને ક શક્તિ હી નહીં કિ હિંદુ–સમાજ કા વડે અમૂલ્ય અંગ, જે હમારા ઈતના ઉપકાર કરતા હૈ, હમઠ્ઠા સ્વચ્છ બનાતા હૈ, હમારી ઉન આવશ્યકતા કી, જીન્હેં હમ સ્વયં ભી પૂરી નહીં કર સકતે, પૂર્તિ કરતા હૈ; ઔર આવશ્યકતા પડને પર શત્રુ સે હમારી રક્ષા કરતા હૈ, ઉસકે પ્રતિ કૃતનું ન હેાકર ઉલટે ઘૃણા કરતે હૈં, યહ કિતની ભયંકર નીચતા હૈ.
યદિ મૈલે કે સંબંધ સે હીકિસી સે ઘૃણા કરના હમકા ઉચિત પ્રતીત હોતા હૈ। તેા સબસે હિલે હમકા ઉસસે ઘૃણા કરની ચાહિએ જો મૈલ ઉત્પન્ન કરતા હૈ, ન કિ ઉસસે જો મૈલા સાપ્ત કરને કા ઉપકાર કરતા હૈ; પરન્તુ હમ ઐસા નહીં કરતે, ક્યાંક હમ જાનતે હૈં કિ યદિ હમ મૈલા ઉત્પન્ન કરનેવાલે સે ઘૃણા કરેંગે, તે જીસકા હમ “ સ્વયં” માનતે હૈં ઉસકા હી અસ્તિત્વ ન રહેગા. કિતના અન્યાય ઔર કૈસા અંધેર હૈ? સ્વયં અપને દોષ કા દંડ ‘નિર્દોષ ઉપકાર-કોં' કા દિયા જાતા હૈ. ઇસ પર એક નિર્દયી, અત્યાચારી, સ્વાલેાલુપ રાજા કા દષ્ટાન્ત સ્મરણુ હે! આતા હૈ, જો એક સમય શિકાર ખેલને ગયા થા. જબ શિકાર ને સાડે ના માર કર ઉસે જમીન પર ગિરા ક્રિયા, તબ ઉસકે ભાઇને જો પીછે સે આ રહા થા, તુરત શિકાર કો માર કર રાજા કે પ્રાણુ ખચાએ ઔર અપને ધેડે પર આરૂઢ કરા કર અપને ધર લે આયા. ઇસકે પ્રત્યુપકાર મેં રાજાને ભાઈ કા ઇસ ભય સે કિ કહીં ઐસા ન હેા કિ લેાગેમાં પર ઉસકી નિ་લતા પ્રકટ હા ઔર ભાઇ કા એહસાન બના રહે, ઉસે દેશનિકાલે કા દંડ દિયા. રાક્ષસી સ્વા કી હદ હૈ। ગઇ ! કહેના ન હોગા કિ ઇસકે પરિણામસ્વરૂપ થાડે હી સમય કે બાદ રાજા કી ભયાનક દુર્દશા હૈ। ગઇ, ક્યાંકિ ઈશ્વર કે ઘરમેં પૂર્ણ ન્યાય હૈ જો ઉચિત સમય આને પર અવશ્ય પ્રાપ્ત હાતા હૈ.
આજ ઠીક વહી દશા હમારે હિન્દુસમાજ કી હૈા રહી હૈ, જો અપને ભાઇયેાં । સાથ ઘૃણા કરકે ઉનપર અત્યાચાર કરતે હૈ, ઉનકા કરુણુ-ક્રંદન સુનકર રાવબહાદુર એમ સી રાજા ને ખડી વ્યવસ્થાપિકા પરિષદ્ મેં વ્યાખ્યાન દેતે હુએ કહા થા કિ પરમાત્મા ને ઉન્હેં (અછૂતાં કા ) હમારે અત્યાચારેાં સે મુક્ત કરાને તથા હમકા અપને અત્યાચારાં કા દંડ દેને કે લિયે અંગરેજો કા યહાં ભેજા હૈ, ઔર જબ તક અપને અંગે પર હમ ઉપરે!ક્ત પ્રકાર કે અત્યાચાર કરતે રહે ંગે, તબ તક લાખ આંદોલન કરતે રહને પર ભી, હમકેા રાજનૈતિક પરત ત્રતા સે છુટકારા ન મિલેગા.
પપ
સમાજ મેં સખ તરહ કે કાય કરનેવાલેલું કી આવશ્યકતા એક સમાન રહતી હૈ. તાત્ત્વિક દૃષ્ટિ સે કાઇ ભી કા ઉંચા વા નીચા નહીં ગિના ાના ચાહિએ, અપના અપના કાર્ય`સભી કે લિએ શ્રેષ્ઠ હાતા હૈ; યથાઃ—
श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।
स्वभाव - नियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ (ગીતા-અ૦ ૧૮-૪૭) અર્થાત્——અચ્છી તરહ સપાદન કિએ હુએ પરાએ ધમ સે અપના ધમ` વિગુણુ-અર્થાત સદેાષ હેાને પર ભી શ્રેષ્ઠ હૈ, સ્વભાવસિદ્ધ અર્થાત્ ગુણ-સ્વભાવાનુસાર નિયત ક્રિયા હુઆ અપના ક' કરને મેં કાઇ પાપ નહીં લગતા.
લૌકિક દૃષ્ટિ સે ચાહે કાઇ કાય ઉચ્ચ હૈ। વા નીચ, અપને-અપને કર્મોં કા અચ્છી તરહ આચરણ કરને સે ધાર્મિકતા સબકી એક સમાન હાતી હૈ ઔર ઉસસે પરમાત્મ-પ્રાપ્તિ કી યાગ્યતા ભી એક સી રહતી હૈ.
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् । स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ।।)
(ગીતા-અ૦ ૧૮-૪૬)
www.umaragyanbhandar.com
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |