________________
૪૭
ચિકિત્સા અને નિદાન પછી વાઢકાપ કરવામાં આવતી હતી. ઇજીપ્તના પિરામીડામાં પૂરી રાખવામાં આવેલા મૃત શરીરેશના અભ્યાસ પરથી જણાય છે કે ઇજીપ્તના લેાકાને કરેડના ક્ષયને!, પથરીને, બીઆને, પક્ષાધાતને, એનેમીયા, ગાઉટ તથા એપેન્ડીસાઈટીસનેા અને એવા બીજા આજે થાય છે તેવા રાગે થતા હતા. ઇજીપ્તના લેાકાને સીઝીલીસ અને કેન્સર જેવા જાતીય રોગ થતા હાય એમ દેખાતું નથી. કદાચ એનું કારણ સ્ત્રી પુરુષની જાતીય સ્વતંત્રતાને લીધે હાય.
કલા
ખાતા હતા.
ઇજીપ્તની શિલ્પકળા પ્રાચીન કળાઓમાં સૌથી વધારે ઉત્તમ છે. કમરાને અને રાતે શણગારવાથી એની શરૂઆત થાય છે. ઘણાંખરાં ઘરે માટીનાં હતાં અને છાપરાં લાકડાનાં હતાં. ધરે!ની આસપાસ ભાગબગીચા હત!. શહેરમાં ગરીમેક માટે રહેવાના ઘર હતા. નહિ પણ જાહેર અગમગીચાઓ હતા. લેકે! ખુરશીઓને બદલે રગ અને સાદડીએના ઉપયાગ કરતા હતા. જાાપાનીસ લેાકાની પેઠે ઇજીપ્તના લેકે છ ફીટ ઊંચા ટેબલ પર ખાવાનું વખત જતાં ગાદીવાળી ખુરશી પર બેઠેલા શ્રીમાને એક પછી એક કાળિયા લઇને ગુલામેા ખવરાવતા હતા. ધર્મીગુરુઓ, રાજાએ! અને અમીર ઉમરાવાના ધરે પત્થરના અનેલાં હતાં. પિરામીડના આંધકામમાં ઐકયની ઊણપ તથા વિશાળતાનું જોર માલમ પડે છે અને તેપણ એ આંધકામમાં ભવ્યતા, ઉદાત્તતા, જાહેાજલાલી તથા સત્તાના ખ્યાલ નજરે પડે છે. શિલ્પના અદ્ભુત આકષણા જેવા પત્થરપરના શણગાર પણ અજોડ હતા. દુનિયાના ઇતિહાસમાં ઇજીપ્તના શિલ્પીએ સૌથી વધારે મહાન છે. એ શિલ્પીએએ મનુષ્ય ને પશુના આકારવાળાં દેવદેવીઓનાં અમર સ્વરૂપે પત્થરમાં સરજ્યાં છે. રાજાએના પ્રભાવશાળી ચિત્રા પત્થરમાં ચીતર્યો છે. ચિત્રામાં તરી આવતી સત્તા તે ભવ્યતા આજે પણ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
