________________
૧૭૪
જન ધર્મ અને એકતા
સમાજની આવી છિન્નભિન્ન દશા હેય અને જે સમાજમાં ઇષ દેવનાં ધનોર વાદળ ચારે બાજુ છવાયેલાં હોય તે સમાજની ચઢતી સમજવી કે પડતી ?
વીતરાગ ધર્મ જેવો ધર્મ મળવા છતાં વેરઝેરનાં કલુષિત અધ્યનવસાય ઉપર કાબુ ન મેળવી શકાય તો તે ધર્મ મેળવ્યાની અસર શી. થઈ ગણવી ?
વિચારલિજતા એ તે છાનો નૈસર્ગિક સ્વભાવ છે. એક બીજાની વિચારભિન્નતા સહી લેવામાં જે આત્મગૌરવ છે તે કલુષિત પરિણામને ઉભરે કાઢવામાં નથી જ. બલકે તેમ કરવામાં તો આત્મા પતન છે.
પિતાને સાચું જણાય તે મધ્યસ્થવૃત્તિથી, સામા પ્રત્યે હિતબુદ્ધથી અને માયાળુ વ્યવહારથી સામાને, સમજાવવું એ જ મહાનુભાવોનું ઉદારચરિત હેય. વિચારભિન્નતાને વિરુદ્ધતાનું રૂપ આપવું એ ખરે જ માનસિક કમજોરી છે.
આપણું બન્ને હાથ છે પણ જે તે એકબીજાથી ભિન્ન થઈ જાય તે તે બન્નેને મેલા અને ગંદા થવા વખત આવે. તેઓ એક બીજાથી સફાઈ માટે કામ ન આવે એટલે તે બન્નેના ઉપર મેલના થર એવા 'બાઝી જાય કે તેમાં કીડા પડે અને પરિણામે તે બન્નેને સડવાનો વખત
આવે. આ વિરુદ્ધતાનું ફળ. - જ્યાં બધાઓનાં હૃદયમાં વીતરાગધર્મને આરાધવાનું એક જ લક્ષ્યબિંદુ હોય ત્યાં સાધારણ મતભેદને મેટા રૂપ આપી કલહ કેલાહલ વધાર એ ડહાપણું ન ગણાય. જે વણિકે, જે મહાજને પોતાની કે બીજી નાત-જાતના ગમે તેવા આંટીઘુંટીવાળા કેયડાને ઉકેલી નાખવામાં અને કજીયા-ટંટાઓને પતાવવામાં ઘણું બાહેશ ગણુતા તે જ વણિકે, તેજ મહાજને, બહુ દિલગીરી સાથે કહેવું પડે છે કે, પોતાના ધરમાં સળગતા કલહાનલને સમાવવામાં ખરે જ કાર બની ગયા છે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
