________________
ગૌરવગાથા
[ ૪૫ ] નશીન થતાં થઈ હતી તેવી જ કુમારપાળની થઈ ! અકબરને જેમ બહેરામખાન જેવા નિણુત સરદારને તેની અસભ્ય અને ઘાતકી વર્તણૂકથી ગુમાવવો પડયો હતો અને દરબારના કેટલાક ઉમરાવો અન્યમનસ્ક થઈ બેઠા હતા તેમ કુમારપાળને પણ આ વેળા રાજ્યપ્રાપ્તિમાં પૂર્ણ સહાય દેનાર પોતાના બનેવી કાન્હડદેવને મગરૂબી અને તોછડાઈ યુક્ત વર્તણુકને લીધે ગુમાવવો પડ હતો અને ઉપર કહી ગયા તેમ સૈન્યમાંના કેટલાક સરદારને અસંતોષ વહોરવો પડયે હતે. તે પોતે સારી રીતે જાણતો હતો કે પિતાના સૈન્યને કેટલોક ભાગ ફુટમાં બન્યો હતે, આમ છતાં તેણે હીંમત ન ગુમાવતાં યૂહની રચનામાં જાતે ભાગ લીધો અને અરાજને સખત હાર આપી. ઇતિહાસકાર કહે છે કે–Kumarpal with his superior generalship and hero-boldness managed to defeat the enemy and inflict heavy loss on him.
અર્ણોરાજ અને ચાહડ કેદી તરીકે પકડાયા. ઉદારદિલ રાજવીએ અરાજ પાસે માફી મંગાવી તેને પિતાના રાજ્યમાં પાછો જવા દીધા અને ચાહડને માફી મંગાવી દરબારમાં માનભર્યો હદો આપે. આમ કુમારપાળે પિતાની વીરતાના જોરે જયશ્રી મેળવી અને એક કાર્યકુશળ રાજવી તરીકે સુંદર છાપ બેસાડી. આમ છતાં એને માર્ગ નિષ્કટક નહોતે. એ જ્યારે અર્ણોરાજને હુમલે હઠાવી રહ્યો હતો ત્યારે ચંદ્રાવતીના વિક્રમસિંહે તેને મારી નાખવાનું કાવત્રુ યોજયું, પણ “પાપ છાપરે ચઢીને બેલે છે” એ ન્યાયે વખતસર એ વાતની જાણ થઈ ગઈ અને પાટણ માથે પડનારી મહાન આફત ટળી. આના પરિણામે વિક્રમસિંહની જાગીર ખુંચવી લેવાઈ અને તેના ભત્રીજા યશોધવળને સંપાઈ.
પછીથી કુમારપાળે માળવાના “બલાલ'ને જીતી ચિતોડગઢ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
