________________
[ ૧૧૦ ]
ઐતિહાસિક જેવી ત્યારે એને શોભે એવા માન-આરામ સહિત આશ્રય આપ. બાદશાહે કરમચંદ તરફ સંપૂર્ણ માયા દાખવી, એટલું જ નહિં પણ એને છાજે તેવા માન સહિત પિતાના દરબારમાં રાખે. અકબરની નજરમાં દિવસ જતાં કરમચંદનું સ્થાન ઊંચું ને ઊંચું થવા લાગ્યું અને થોડા સમયમાં તે એ બાદશાહને માનીતા સલાહકારક થઈ પડશે.
જ્યારે રાયસિંગના જાણવામાં આવ્યું કે-કરમચંદ મંત્રી તેને હાથતાળી આપી દિલ્હી પહોંચી પણ ગમે ત્યારે એને ઘણું જ ખોટું લાગ્યું ! પિતાની સત્તા માટીમાં મળતી જણાઈ ! ઉતાવળ ને આવેગમાં દાઝયા પર ડામ દેવા જેવું કર્યું. તેણે કેપણ રીતે એના પર વેર લેવાનાં શપથ લીધાં!
એક કવિએ ગાયું છે કે આપત્તિ આવે છે ત્યારે એકલી નથી આવતી, પણ સાથે પિતાની સાહેલીઓને પણ લેતી આવે છે! રાયસિંગની બાબતમાં પણ એ જ એક બનાવ બન્યો એથી એણે કરમચંદ સામે જે વેર બાંધ્યું હતું એમાં વધારો થયે.
સન ૧૫૯૭ માં રાયસિંગ પિતાની ભાટનેર (Bhatner) રિયાસતમાં રોકાયા હતા એવામાં અકબરશાહના સસરા નાશીરખાનની ત્યાં પધરામણી થઈ. આ માનવંતા પરેરણાની બરદાસ્ત સારુ રાયસિંગે પોતાના સરદાર તેજ-બાર(Teja Bagorીને નિમ્યા. કેણ જાણે કેવા મુદ્દાથી બન્યું તે કલ્પવું મુશ્કેલ છે, પણ બન્યું એવું કે તેજ-બાગોરે નાશીરખાનની બીજમત કિંવા આગતાસ્વાગતા એના અધિકારને છાજે તેવા સ્વરૂપમાં ન કરી. એકાદ બે પ્રસંગ એવા બન્યા કે જેમાં ખાને પિતાને મોટું અપમાન પહોંચાડ્યાનું માન્યું અને એકાએક તે દિલ્હી ચાલી ગયે. એ બધી વાત અકબરશાહના કાને પહોંચી. વાતમાં તથ્ય જણાતાં પાદશાહનો ગુસ્સો વધી પડ્યો. એણે સર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
