________________
આચારાંગસૂત્રમાં ભગવાનની આ દશા એક જ શબ્દમાં કહી દીધી છે.
अप्पइण्णे અપ્રતિજ્ઞ.
નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ ભાષણ કરતા હતાં. ત્યાં કોઈએ એમના પર એક ચંપલ ફેંક્યું. બધાં સ્તબ્ધ થઈ ગયા. સુભાષચંદ્રે હસીને કહ્યું, Once more, મારે pair થઈ જાય. Just smile, take it easy, enjoy battle free life, તમે જો હસતા રહી શકો, તો દુનિયામાં કોઈની તાકાત નથી, કે તમને રડાવી શકે. તમને જો સુખી રહેતા આવડે, તો તમને કોઈ જ દુઃખી કરી શકે તેમ નથી.
છગન રસ્તા પરથી જતો'તો. ઉપરથી કોઈએ ઈંટ ફેંકી, છગન ગુસ્સે થઈ ગયો. ધૂંધવાતો ઈંટ લઈને ઉપર ગયો. મારું માથું જરાકમાં બચી ગયું. પણ એનું માથું ફોડી જ નાખીશ. ડોર બેલ વગાડી. ૧૫૦ કિલોવાળા પહેલવાને ડોર ખોલ્યો. ક્યાં હૈ રે ?' છગનના તો પગ ધ્રુજવા લાગ્યા. એ ત-ત, ફ-ફ કરવા લાગ્યો. ‘ક્યો આયા બોલ ?’ છગનને આખા શરીરે પરસેવો છૂટી ગયો. યે..યે.. ‘ક્યા યે યે ?’ ‘યે આપકી ઈંટ નીચે ગિર ગઈ થી ન, વો દેને કો આયા.'
Be battle free. ઓરિસ્સાના ગરીબો જાજરૂમાંથી અનાજના દાણા વીણે છે. ભિખારીઓ નવજાત બાળકના હાથ-પગ કાપી નાંખે છે. દવાના અભાવે લાખો દર્દીઓ મરી જાય છે. આપણે શું ખોટ છે ? શેના માટે ઝગડવું ? કર્મસત્તા તો એ પહેલવાન કરતાં પણ ખતરનાક છે, એને જીતવાનો એક જ ઉપાય છે. સહનશીલતા. એ જીતાઈ જાય, તો આપણે આઝાદ. (B) BE CATTLEFREE :
કેટલ એટલે પશુ. ભીતરના પશુથી આપણે જ્યાં સુધી મુક્ત ન બનીએ, ત્યાં સુધી આપણે સાચા માનવ નહી બની શકીએ. Let's examine
ourselves who are we.
એક પ્રાણીબાગમાં ગોરીલા વાંદરાની જગ્યાએ મહોરાવાળા માણસને
The Fantastic Freedom
૧૮
