________________ હતા? ઇન્ડેર્વતપૂર્વસ્તત્ર નાર્યશા પર્યટનું તથા ભૂષિતપૂર્વોहिसतपूर्वः केशलुञ्चनादिभिरपुण्यैः अनार्यैः पापाचारैरिति // 49 // તો અહીં પ્રશ્ન એ છે કે પરમાત્માએ દીક્ષાદિને જે પંચમુષ્ટિકોચ કર્યો. ત્યારબાદ ઈન્દ્રએ મસ્તક પર વજ ફેરવ્યું. હવે તો પરમાત્માને માથે વાળ જ નથી. તથા નવા ઉગવાના પણ નથી. તો અહીં ટીકામાં જે “શનુચનમિ .' આ શબ્દ કેમ વાપર્યો છે, તેનો ભાવાર્થ સમજાતો નથી. ઉત્તર H “વાધે નહીં કોઈ કાળ' - આ અતિશય છે. જે કેશાદિના અભાવનો નહીં, પણ તેની વૃદ્ધિના અભાવનો પ્રતિપાદક છે. પ્રભુ લોચ/વ્રજ દ્વારા સંપૂર્ણ કેશરહિત નથી થતા, એવું આ અતિશયનું તાત્પર્ય જણાય છે. શાશ્વતી પ્રતિમાઓ માથાના અને દાઢીના વાળ સહિત હોય છે. (રિષ્ટ રત્નના કાળા કેશ હોય છે.) જો કેશનો સર્વથા અભાવ હોય, તો ‘વધે નહીં - આ અતિશય નિરર્થક થાય. સમવાયાંગસૂત્રમાં સક્રિયસમંસુનવરોમાં - આ પદથી આ અતિશય બતાવેલ છે. પ્ર.૩૬ ગૌતમસ્વામી પોતાનાં 50000 કેવલજ્ઞાની શિષ્યોને વંદન કરે ? It means છદ્મસ્થગુરુ પોતાનાં કેવલી શિષ્યને વંદન કરે ? ઉત્તર : કેવળજ્ઞાની-સ્વશિષ્યની સેવા લીધા બદલ કે તેમને ઠપકો આપવા બદલ ગુરુ તેમને ખમાવે એવી ઘટના શાસ્ત્રોમાં આવે છે, પણ તેમને વંદન કરે તેવી ઘટના આવતી નથી. શીતલાચાર્યની ઘટનામાં પોતે રત્નાધિક થઈને કેવળજ્ઞાની બનેલ ભાણેજ મુનિઓને વંદન કરે છે, આવી ઘટના છે. તેથી રત્નાધિક મહાત્મા કેવળી ભગવંતને વંદન કરે, તેમ જણાય છે. ગુરુ વંદન કરે ન કરે - એવા સ્પષ્ટ અક્ષરો જોયા ન હોવાથી બહુશ્રુત કેવળી ભગવંત કહે તે પ્રમાણ. સમાધાનની અંજલિ.
