________________
४५
આગમોની અસ્મિતા
એક
महोलाव
યાત્રા
ભગવદ્ગીતા માટે એમ કહેવાય છે, કે એનો મહત્તમ ઉપયોગ સોગંદ લેવા માટે થાય છે. (વાંચન માટે નહીં.) આપણી પણ કદાચ કંઈક આવી જ વાસ્તવિકતા છે. આગમોના પૂજન માટે આપણને જેવી અંતઃપ્રેરણા થાય છે, તેવી આગમોના શ્રવણ માટે થતી નથી. આવું કેમ ? ખૂબ મંથન કરતાં એવું લાગે છે કે આગમોના અર્ચનના મૂળમાં અહોભાવ હોવો જોઈએ, અદ્ભૂત કક્ષાનો અહોભાવ. જે અર્ચનને એ કક્ષાએ લઈ જાય, કે જ્યાં શ્રવણ અને અનુસરણ સહજ બની જાય. અહોભાવને આત્મસાત્ કરવા માટે મનને મનાવવાની પણ જરૂર નથી અને અસત્ કલ્પનો કરવાની પણ જરૂર નથી. જરૂર એટલી જ છે, કે આપણને આગમોની અસ્મિતાની ઓળખાણ થાય. સત્-તત્ત્વની સાચી ઓળખાણ અહોભાવમાં પરિણમ્યા વિના રહેતી નથી. તો હવે શરૂ કરીએ... અહોભાવ યાત્રા.
(૧) શ્રુતમહારાના
સિંહાસન, છત્ર અને ચામર તો ભાડૂતી પણ હોઈ શકે છે. રાજાનું તાત્ત્વિક લક્ષણ છે આજ્ઞા ઐશ્વર્ય. જેની આજ્ઞા બધાં જ માને એ રાજા.' આવો અર્થ અહીં નથી સમજવાનો. જો આવું હોય, તો કોઈ ‘રાજા’ નહીં બની શકે. પણ જેની આજ્ઞા સર્વોપરિ હોય અને જેની આજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન કરવાથી સજા થાય, એ રાજા. આવો અર્થ સમજવાનો છે. આ જ રાજાનું આજ્ઞા ઐશ્વર્ય છે. ‘નમો નમો શ્રુતમહારાજ' જેવી પંક્તિઓ દ્વારા આગમને મહારાજાનું સ્થાન અપાયું છે. જેમાં કોઈ જ અતિશયોક્તિ નથી. એક રાજા
આગમ-અસ્મિતા
ર
