________________ બ્રાહ્મણ, જ્ઞાનથી મુનિ અને તપથી તપસ્વી બનાય છે. જીવ કર્મથી જ બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય કે શુદ્ર બને છે. આ વાતો અત્યંત માર્મિક રીતે કહેવાઈ છે. 26. સામાચારી. જે સામાચારીને પાળીને અનેક શ્રમણો મોક્ષે ગયા છે, જાય છે અને જશે, તે સામાચારી હું કહીશ. આ પ્રતિજ્ઞાનુસાર આ અધ્યયનની પ૩ ગાથા દ્વારા દશવિધ સામાચારી અને દૈનિક-રાત્રિક સામાચારી એટલે જ સાધુ-સાધ્વીની દિનચર્યાનું વર્ણન કર્યું છે. સાથોસાથ પડિલેહણના દોષ, ગોચરીના 9 કારણ, ભિક્ષાત્યાગનાં 6 કારણ વગેરે ઉપયોગી વિષયો પણ વણી લીધાં છે. 27. ખાંકીય. મારકણો દુષ્ટ બળદ, ગાડામાં જોડાયેલા સરળ બળદનું દૃષ્ટાંત આપી 17 ગાથામાં ગચ્છવાસી શિષ્યોનો પરિચય આપ્યો છે. અલ્લડ અને અક્કડ બળદ, ગાડાના ધૂસરાને તેમજ માલિકને નુકશાન પહોંચાડે, જ્યારે સરળ બળદ માલિકની ઈચ્છાનુસાર પરગામ પહોંચે છે. સુયોગ્ય આચાર્ય ભગવંત પાસે પણ શિષ્ય બે પ્રકારના હોય છે. ૧-અવિનીત શિષ્યોને ગુરુ કાંઈ કહી શકે નહિ, કહે તો તે સાંભળે નહિ અને આચાર્યથી લઈ શાસનને નુકશાન કરે. ર- વિનીત શિષ્યો કહ્યું કરીને ગુરુને સંતોષ આપે. અવસરે ગુરુના હિતમાં પણ કારણ બને. આ વાતે શ્રીગર્ગાચાર્યનું દૃષ્ટાંત આપી, શિષ્યને વિનીત બનવાની સલાહ આપી છે. 28. મોક્ષમાર્ગગતિ. જ્ઞાન, દર્શન, ચારિત્ર અને તારૂપ મોક્ષમાર્ગ દર્શાવતા આ અધ્યયનમાં શ્રુત વગેરે પાંચ જ્ઞાન, ધર્માસ્તિકાય વગેરે છ દ્રવ્યો, જીવના જ્ઞાનાદિ છ લક્ષણો, દશવિધ સમ્યક્ત્વ, સામાયિક આદિ પાંચ ચારિત્ર, બાર પ્રકારનો તપ; આ રીતે અનેક રીતે મોક્ષમાર્ગનું સ્વરૂપ બતાવ્યું છે. માત્ર 36 ગાથામાં એક રીતે પૂરા ધર્મશાસનને સમાવ્યું છે. 194aa આગમની ઓળખ
