________________ કાકા મહાપ્રત્યાખ્યાન પ્રકીર્ણક સૂત્ર 142 ગાથા પ્રમાણ આ પન્ના સૂત્રનું નામ મહાપચ્ચખાણ પઈન્વયં છે. આ પૂર્વેના આતુર પ્રત્યાખ્યાન સૂત્રમાં મુખ્યત્વે દેશવિરતિધર શ્રાવકની આરાધનાને વર્ણવેલ છે. જ્યારે આ આગમમાં સર્વવિરતિધર શ્રમણોએ અંત સમયે કરવાની મહાઆરાધનાનું વિસ્તૃત વર્ણન છે, માટે નામ સાન્વર્થક છે. તીર્થંકર પરમાત્મા, સિદ્ધ ભગવંતો અને સંયમીઓને નમસ્કાર કરીને સાધક એવો સાધુ પાપનું પ્રત્યાખ્યાન કરે છે. પહેલા બે શ્લોકના આ અર્થમાં મંગલ અને વિષય ઉભયનું નિરૂપણ કરેલ છે. ત્યાર પછીના દરેક શ્લોકે સાધુની અંતસમયની આરાધના ગુંથાયેલી છે. જેમાં મંગલભૂત અરિહંત આદિ પરમેષ્ઠીઓને નમસ્કાર, એ પ્રથમ ચરણ છે. નિરતિચાર સામાયિકનું નિરપવાદ પ્રત્યાખ્યાન એ અંતિમ ચરણ છે. આજ પૂર્વેના દુષ્કૃત્યોની નિંદા, બાહ્ય અને અત્યંતર ઉપધિનો ત્યાગ, રાગાદિ અશુભ ભાવોનો પરિત્યાગ, એકત્વ ભાવનાનું ચિંતન, સર્વજીવ ક્ષમાપના, જ્ઞાનાદિરૂપ આત્માનું જ આલંબન, પ્રમાદવશ થયેલી વિરાધનાની આલોચના, આત્માનું અનુશાસન, પૌદ્ગલિક સુખોના વાસ્તવિક સ્વરૂપનું ચિંતન, પંડિત મરણની અભિલાષા, સંવરનું માહાભ્ય, જ્ઞાનની પ્રધાનતા, પ્રત્યાખ્યાનનું ફળ, વેદનાના આધિક્યમાં ઉપદેશ, ધીર સાધકના મરણની પ્રશંસા; અંતિમ સાધનાના આવા તો અનેક મધ્યમચરણો પણ ગ્રંથકારશ્રીએ શ્લોકમાં ગૂંથ્યાં છે. મહાપ્રત્યાખ્યાન પ્રકીર્ણક સૂત્ર || 115
