________________ કી.મile , ('/'1711 ) ઔપપાતિક સૂત્ર બાર અંગો પૈકીનાં અગ્યાર અંગ આગમોની સારભૂત વાતો કરી. બારમું દૃષ્ટિવાદ વિચ્છેદ પામેલું હોવાથી હવે બાર ઉપાંગ આગમ. મસ્તક આદિ શરીરનાં અંગો કહેવાય. આંગળી વગેરે ઉપાંગ કહેવાય. તેમ આચારાંગસૂત્ર વગેરે અંગશાસ્ત્ર કહેવાય. પપાતિક સૂત્ર વગેરે એનાં જ ઉપાંગ કહેવાય. આંગળી વગેરે ઉપાંગો હાથ વગેરે અંગના જ સ્વરૂપને શોભાવે તેમ આ ઉપાંગ સૂત્રો અંગશાસ્ત્રમાં કહેલા વિષયોના અર્થને વિસ્તારથી સમજાવે છે, સ્પષ્ટ બોધ કરાવે છે. ‘अङ्गार्थस्पष्टबोधविधायकानि उपाङ्गानि / ' આ ઉપાંગ સૂત્રોની રચના જોતાં જણાય છે કે માટે ભાગે ચૌદ પૂર્વધર કે દશપૂર્વધર એવા વિશિષ્ટ શ્રુતજ્ઞાની પ્રાચીન પૂર્વધર મહાપુરુષોએ એની રચના કરેલી હોવી જોઈએ. માત્ર ચોથા પ્રજ્ઞાપના ઉપાંગના રચયિતા પ્રભુ શ્રી મહાવીર પરમાત્માના નિર્વાણ પછી 376 વર્ષે સ્વર્ગવાસી થયેલા શ્રી શ્યામાચાર્ય ભગવંત છે, એવું પ્રમાણ મળે છે. 12 ઉપાંગસૂત્રોમાં શ્રી ઔપપાતિક સૂત્ર પ્રથમ છે. 1177 શ્લોક પ્રમાણ આ આગમ પર 3125 શ્લોક પ્રમાણ શ્રી અભયદેવસૂરિ મહારાજાની ટીકા છે. કુલ 4292 શ્લોક પ્રમાણ સાહિત્ય વર્તમાનમાં ઉપલબ્ધ છે. આ આગમની ભાષા પ્રાકૃત અને શૈલી સૂત્રાત્મક છે, કોઈ જગ્યાએ ગદ્યાત્મક પણ જોવા મળે છે. 84aa આગમની ઓળખ
