Prachin Bharat Varsh Part 03

SR No.: 032485
Original Sutra Author: N/A
Author: Tribhuvandas Laherchand Shah
Publisher: Shashikant and Co
Publication Year: 1937
Total Pages: 512
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 14 MB

Page 129

અગ્નિમિત્ર
[ તૃતીય
ઓળખાવાય છે) પિતાની રાણી તરીકે, તહકુબ નામાની સરતમાં કેવી રીતે મેળવી, તે સર્વ હકીક્ત અતિ વિસ્તારથી કવિવર્ય કાલિદાસ સ્વરચિત ભાલવિકાગ્નિમિત્ર નામક નાટ્ય ગ્રંથમાં આલેખેલ છે કર આ બીના આપણા વાચકમાંના ઘણાના ધ્યાનમાં હશે જ,તેથી અત્રે લખવા જરૂર રહેતી નથી. પણ કહેવાય છે કે પેલી બાજૂયે યુવરાજ વસુમિત્રને, દાદા પુષ્પમિત્રના નેતૃત્વ નીચે, ઉત્તર હિંદમાં યવન સરદારો સાથે એટલું તે જબરદસ્ત યુદ્ધ કરવું પડયું હતું કે તેમાં અગણિત મનુષ્ય સંખ્યાને સંહાર ૩૩ વળી ગયો હતો. અને જે કઈ યવન સરદારો (કહે છે કે યવન લશ્કરની દેરવણી સાત સરદાર ૨૪ કરતા હતા) હાર
પામ્યા અથવા યુદ્ધમાંથી જીવતા રહ્યા તે સર્વે નાશી છૂટી, સુરતમાં જ ગાદીએ બેઠેલા પોતાના રાજા ડિમેટ્રી અને સર્વ વીતક કથા કાનેકાન સંભળાવવા ઠેઠ બેકટ્રીઆમાં પહોંચી ગયા. (ઈ. સ. પૂ. આશરે ૧૯૯ થી ૧૯૭=મ. સં. ૩૨૮ થી ૩૩૦). આથી ૩૫ કરીને, યવન સરદારોએ ખાલી કરેલ ઉત્તર-પશ્ચિમ હિંદનો સર્વ પ્રદેશ એક વાર ફરીને અવંતિપતિની–અત્યારે શુંગવંશી રાજાઓની -હકુમતમાં આવી પડ્યો. પાશ્ચાત્ય વિદ્વાન ગ્રંથકાર મિ. સ્મિથે ૩૬ આ બન્ને છતને નીચેના એક વાક્યમાં જ વર્ણવી દીધેલ માલૂમ પડે છે. Agnimitra's youthful son Vasumitra was employed on
(૩૨) કે હિ. ઈ. પૃ. ૫૧૯-During the first war between Vidisa and Vidarbha the former was successful: as a result, Vidarbha was divided into two provinces by the Wardha river between Berar and C. P. at present ) Calella faecf 27/01 પ્રથમ યુદ્ધમાં વિદિશાની જીત થઈ હતી જેના પરિણામે વિદર્ભ દેશના બે ભાગ પડી ગયા હતા. તે બે ભાગની વચ્ચે વર્ધા નદી આવેલી છે. (તેને વર્તમાનકાળના વરાડ અને મધ્ય પ્રાંતે સમજવા)
કે. દિ. ઇ. પૃ. ૨૨-Conquered Vidarbha, a province under Andhra=544 Car 2011 Hi આવેલ વિદર્ભ પ્રાંત તેણે જીતી લીધે ( ત્યારે એમ થયું કે વિદર્ભપ્રાંત તે અંદ્રવંશી રાજાને તાબે હતો અને માલવિકા તે અંધ્રપતિ રોજની કે તેને તે પ્રાંતના સરદારની પુત્રી થઈ. )
(૩૩) ગ્રીક ઈતિહાસમાં આ યુદ્ધને અતિ દારૂણ તરીકે વર્ણવ્યું છે. વાયુપુરાણમાં પણ બે મેટાં યુદ્ધ યવને સાથે આJવતીઓને લડવા પડયનું કહેવું છે. તે બેમાંનું આ પ્રથમ છે. (જુઓ બુદ્ધિપ્રકાશ પુ. | ૭૬, પૃ. ૭૮ અને આગળ )
[ મારી ઢીકા–બે મોટાં સિવાય બીજાં નાનાં
તો ઘણુયે થયાં છે. બે મોટામાંનું પ્રથમ ઈ. સ. 1. ૧૯૭ માં. બીજું ઈ. સ. પૂ. ૧૫૭ માં. ]
c. H. I. P. 512:-Who (Pushyamitra) as is indicated in the drama called the Malvikagnimitra, succeeded to the struggle with the Greeks-માલવિકાગ્નિમિત્ર નામે નાટકમાં જણાવ્યા પ્રમાણે જેણે (પુષ્યમિત્રે) ગ્રીક સાથેના યુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યો હતો (આ વાકયના પાછલા ભાગથી સમજાય છે કે ગ્રો સાથે પુષ્યમિત્રને યુદ્ધ કરવું પડયું હતું અને તેમાં તેને વિજથ થયે હતે. આપણે અહીં પુષ્યમિત્રને વસુમિત્રની સરદારી નીચે શુંગવંશીની ફતેહ લખી બતાવી છે.)
(૩૪) બુદ્ધિપ્રકાશ પુ. ૭૬. પૃ. ૨૪:-“ શાકલ નામે ઓળખાતા પંજાબથી સાત રાજાએ ચડી આવશે. તેમના શુરા દ્ધાઓ યુદ્ધમાં ઉતરનારને કાપી નાંખીને તેમનું લોહી રેલી પૃથ્વી બિહામણું બનાવશે. પછી ગંગા પાસેના આખા મગજમાં ખૂનખાર અને ભયંકર સંગ્રામ જગશે. તેમાં યવન રાજાઓ અને તેમના સૈનિકો પુષ્યમિત્રને હાથે માર્યા જશે.”
(૩૫) નીચેની ટી. ન. ૩૭ જુએ.
(૩૬) જુએ. અલ હિસ્ટરી ઓફ ઈન્ડિયાની ત્રીજી આવૃત્તિ. પૃ. ૨૦૦