________________
સ્વદોષદર્શનની ટેવથી નિમિત્તને જવાબદાર ઠેરવીશું નહિ. આપણને કાંઇ પીડા આવી કે નુકસાન થયું તેવા સંજોગોમાં આપણે ...આના કારણે મને પીડા આવી..... આ વ્યક્તિએ આમ કર્યું તો મને નુકસાન થયું. એવું માની લઇ દોષનો ટોપલો નિમિત્ત પર નાખવાને બદલે જવાબદારી આપણે કર્મોદય પર નાખીશું. આપણે આપણાં સ્વોપાર્જિત કર્મોને જ જવાબદાર ઠેરવીશું, અન્યને કદાપી નહિં.
જે વ્યક્તિ વારંવાર નિજ દોષદર્શન કર્યા કરે છે તે ક્ષમાવાન બની જાય છે. ક્ષમા માગવામાં તેને નાનમ નથી લાગતી. ભૂલના એકરાર વખતે આ ભૂલનું પુનરાવર્તન ન થાય તેવી ગુરુ ભગવંતને પ્રાર્થના સાથે ક્ષમા માગવાની પાત્રતા કેળવી લે છે. પોતાની સામે અન્ય વ્યક્તિઓએ કરેલ ગુનાઓ કે ભૂલોને તે ઉદાર દિલે અને હૃદયની વિશાળતાએ માફી બક્ષે છે. ક્ષમા આપે છે.
આમ, નિજદોષદર્શનથી આત્મા નિર્મળ બને છે. વિચારધારા ચાલે, પ્રતિક્રમણના ભાવ જાગે કે હે પ્રભુ હું અનંત દોષનું ભાજન છું, હું નર્યાં દોષનો ભંડાર છું. મને દોષમુકત બનાવ, હું મારા પાપોનું પ્રાયશ્ચિત કરું છું. સાચા હૃદયના આ ભાવો બધું ચોખ્ખું કરાવી દે.
આપણને આપણા દોષ દેખાય પછી તો દોષ દૂર કરવાનો ઉપાય તો આપોઆપ
દેખાશે.
જ્ઞાનીઓએ તો ત્યાં સુધી કહ્યું છે કે તને તારા દોષો દેખાય ત્યારે જાણવું કે હવે મોક્ષ માર્ગ દેખાવાની તૈયારીમાં છે. આમ સ્વદોષદર્શન, દિવ્ય જીવનનો પંથ છે, વિમલતાની વાટ છે.
૩૬
અમૃત ધારા
