________________
પરિવર્તન, પરિપૂર્ણ પરિવર્તન આવશ્યક છે. શારીરિક, બાહ્ય, વ્યાવહારિક કે વસ્ત્રપરિવર્તન એ આલંબન છે. માત્ર આંતરિક પરિવર્તનનું જ મૂલ્ય છે.
માનવીની સદ્ગતિ કે દુર્ગતિ તેના અંતરમનને આભારી છે. બાહ્ય આવરણ કે ક્રિયાકાંડો વ્યક્તિની મહાનતાનો માપદંડ નથી. અંતઃકરણની શુભ ભાવનાઓ જ આંતરસમૃદ્ધિમાં વૃદ્ધિ કરે છે. અલૌકિક સુખ અને આનંદ આપે છે. આંતરિક ચેતનાકેન્દ્રના વર્તુળમાં અપૂર્વ આનંદના સ્ફલિંગો સર્જવાની પ્રક્રિયાનું સાતત્ય રહે છે. જેનાથી ભીતરના આનંદનું વિશ્વ વિસ્તરતું જાય છે.
હવે આપણે એ જોઈએ કે પૂર્વાચાર્યોએ પ્રરૂપેલી આ ભાવનાનું ચિંતન કરવાથી શું લાભ થાય ? એકતો આપણું વલણ આત્મલક્ષી બનશે અને બીજું, આપણા જીવનની દષ્ટિ અને વૃત્તિનું નિરીક્ષણ કરતાં પરિવર્તન જણાશે.
બુદ્ધિ, તર્ક, નિમિત અને સંયોગોથી આપણી પ્રવૃત્તિઓ બદલાયા કરે પરંતુ અનુપ્રેક્ષાથી જીવનમાં સાત્વિકતા અને અનાસક્ત ભાવઉજાગર થાય છે. અનુપ્રેક્ષા આપણી વૃત્તિઓને બદલી શકે. અનુપ્રેક્ષાથી વૃત્તિ બદલીએ પ્રવૃત્તિનો ક્રિયા સાથે સંબંધ છે, અને વૃત્તિનો સંબંધ ભાવ સાથે છે.
પહેલા ધંધો કરતા હતા, માત્ર ધંધો, ઉદ્યોગ, વ્યવસાય. હવે એ પ્રવૃત્તિ બંધ કરી, સેવાની પ્રવૃત્તિ શરૂ કરી. વૃત્તિ ધંધાની હતી એટલે સેવામાં ધંધો ભળી ગયો. ખબર ન પડે તેમ ધીરે ધીરે સેવાનું વ્યાવસાયીકરણ થઈ ગયું અને ધીરે ધીરે સેવાએ ધંધો થઈ ગયો. પ્રવૃત્તિ બદલાઈ પણ વૃત્તિ તો એની એ જ રહી.
જીવનમાં સંયમનો સ્વીકાર કરવા સન્યસ્ત જીવન સ્વીકારવા દીક્ષા ગ્રહણ કરી. ઘરબાર, ધંધો, ધાપો, મિત્રો, સ્વજનો છોડ્યા.
પ્રવૃત્તિ તદ્દન બદલાઈ ગઈ. પુત્ર-પુત્રી પરિવાર હતા, તેને સ્થાને શિષ્યો શિષ્યાઓના પરિવાર. માનીતા
અમૃત ધારા
