________________
૬૬
આદર્શ ગૃહસ્થાશ્રમ અનુભવ અને સાથેસાથે તેમનામાં ચારિત્રની સુવાસ પણ પૂર્ણ હેવી જોઈએ.
આપણું રાષ્ટ્રના સદ્દભાગ્યે ગાંધીજીએ શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં પણ ક્રાંતિ કરી “પાયાની કેળવણી ”થી આપણને પરિચિત કરી દીધા છે. આજ સુધી શિક્ષણ અને જીવન બે છૂટાં પડી ગયાં હતાં. હવે જીવનમાંથી જ શિક્ષણ એ વ્યાખ્યા સ્વીકારાઈ છે. અને કામ કરતાં કરતાં, હાથપગ હલાવતાં માણસ જીવન જીવતાં શીખે અને ઘડાય એવા પ્રયોગ થઈ રહ્યા છે. આ છે નવી તાલીમનો આત્મા. આ શિક્ષણ જેટલું વહેલું વ્યાપક બનશે તેટલે અંશે મેળવેલા સ્વરાજને પાયે મજબૂત બનશે. ઉપયોગી શિક્ષણ
આટલું ઉપયોગી જ્ઞાન તે બાળકને અવશ્ય મળવું જોઈએ કે જેથી તે ભવિષ્યને આદર્શ નાગરિક બને ૧. માતૃભાષાનું ઊંડું અને રાષ્ટ્રભાષાનું પરિપકવ જ્ઞાન. ૨. કૃષિ, વાણિજ્ય અને ઈતર હુન્નરે; જેવાં કે સુથારી, લુહારી,
વણાટ, રંગાટ વગેરેમાંથી પિતાની પસંદગી પ્રમાણે તેમાંથી એકાદનું તલસ્પર્શી જ્ઞાન કે જે જ્ઞાન દ્વારા મનુષ્ય સ્વાવલંબી
રીતે પિતાની આજીવિકા ચલાવી શકે. . ૩. દેશની પરિસ્થિતિ તથા તે પ્રત્યેની પોતાની ફરજ. ૪. રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોનો પરિચય. ૫. પિતાના રાષ્ટ્રના રાજકારણના મુખ્ય મુખ્ય વિષયનું જ્ઞાન. ૬. દેશની અને વિશ્વની મહાન વિભૂતિઓનાં જીવનચરિત્રનું જ્ઞાન. ૭. જગતના મુખ્ય મુખ્ય ધર્મો જેવા કે વેદિક, જૈન, બૌદ્ધ, મુસ્લિમ,
ખ્રિસ્તી, શીખ, પારસી અને યહૂદી વગેરેનું રહસ્ય, તેની . ઉત્પત્તિ તથા તેના સંસ્થાપકેના ઉદ્દેશનું સમન્વયાત્મક જ્ઞાન.
