________________
-
--
-
પ્રકરણ બીજું
હે કાઢે ? તું દુઃખને શા માટે ધારણ કરે છે? કાષ્ટ ભક્ષણુના આ કાર્યને ન કર, આત્મહત્યા કરીને, મનુષ્ય જન્મને કલંકીત કેમ કરે છે? મનથી ચિંતવેલા અને વચનથી સ્વીકારાયેલે, પતિ થઈ શકતો નથી, પરંતુ પતિ તે જે પાણિગ્રહણ કરે છે, તેજ પતિ થાય છે, એવી ૨હી દેખાય છે. hઈ બીજાને આપેલી કન્યા, કેઈ બીજાને પરણે છે, પરંતુ પરણેલી સ્ત્રી, કેઈ બીજાની પત્ની થઈ શકતી નથી. કાષ્ટની થાળીમાં અગ્નિ એક જ વખત અપાય છે, કણકમાં પાણી એ વખત નંખાય છે. કન્યા પણ એકજ વખત પરણાવવાય છે.
હંસાવલીએ કહ્યું કે, તે સત્ય છે, પરંતુ કળસ્ત્રીને ધર્મ છે કે, જેને મનથી વરે છે, તેના સિવાય બીજા કોઈને વરતી નથી. હું જેને મન, વચન અને કાયાથી વરી છું અને જેમનું નામ ગીત, નૃત્ય આદિમા ચુંયાયું છે, તે જ મારા પતિ છે. તે સિવાયનાને હું કેવી રીતે સેવું? જેમનું ધ્યાન ધર્યું, તેમને મૂકીને હું બીજાને કેવી રીતે પતિ માનું? શું પંડિત પુર વિપર્યાસથી પ્રહણ કરેલ ધનને, ત્યાગ નથી કરતા? આપશ્રીના બ્રાંતીથી હસ્ત સ્પર્શ કરવાનો તે પ્રમાણે ત્યાગ કરાય છે. અતી જેને મનથી વરી હોય, તેના સિવાય બીજાને કેવી રીતે વરે? જે રૂઢી કહી તે ચોથા મંગલ કેરે, લેકની સ્ત્રીઓ ચિત્તથી જેને વરે તે, તેના પતિ થાય છે. મનથી માનેલું, કહેલું ફળવાળું હોય છે. દેવની આગળ ઢાંકેલી વસ્તુ દેવી થાય છે, પરંતુ તેનું ભોજન થતું નથી.
કહ્યું છે કે, “મન જ મનુષ્યના બંધ અને મેક્ષનું કારણ છે. જેમાં સ્ત્રી અને બહેનને આલિંગન કરાય છે, પરંતુ તેમાં ફકત મનમાં ફેર હોય છે. શ્રી જિનેશ્વર દેવોએ કહ્યું છે કે, જે મન ૭ મી નરકે લઈ જાય છે, તે મને મોક્ષે પણ લઈ જાય છે.”
