________________
( ૮ ) સ્થિતિ યાદ આવી. તેની સાથે સરખામણું કરતાં આજની લગભગ એશીયાળી–અનાશ્રિત અવસ્થાએ તેના હૃદયમાં વીંછીના ડંખની વેદના ઉપજાવી.
વિમળાનું હૃદય ગમે તેટલું ઉન્નત હેયતે પણ તે એક નારીનું હૃદય હતું, તેમાં કોમળતા હતી તેમાં કેટલીક નબળાઈઓ પણ હતી, જે નબળાઈઓ આજસુધી નિમિત્તના અભાવે દબાયેલી ભાસતી હતી તે આજે એક લેણદારના કડવા આક્ષેપોથી હાર ઉછળી આવી. આ બધું દારિદ્રયદુઃખ પોતે જાતે જ વહોરી લીધું છે, આત્મિક સંતેષની પ્રાપ્તિ અર્થે જ ધનધાન્ય-સમૃદ્ધિ વિગેરેનું ઈચ્છાપૂર્વક બલિદાન આપ્યું છે એ વાત વિસરાઈ ગઈ.
“પતિદેવના ઉડાઉ ખર્ચ અને અવિચારથી જ આજે આ સ્થિતિમાં સપડાવું પડયું છે. એક રાજાના જેવા મહેલમાંથી એક ભીખારીની ઝુંપડીમાં વસવાને વખત આવ્યે છે, અને જે આ પ્રમાણે વધુ સમય ચાલે તે આવતી કાલે દેશ મૂકીને નાસી જવાને પ્રસંગ આવે.” એવી કલપના થતાં તેનું સ્ત્રી-હૃદય ખળભળ્યું.
લેણદારને તે દેદાશાહની સાથે કે તેના કુટુંબની સાથે બહુ લાંબો સંબંધ ન હતું. તે મનમાં તે ઉભયની ઉદારતા ઉપર આફરીન હતે. પણ લેણું પતાવવું હોય ત્યારે કામની વાત સાથે કેટલીક બીજી આડીઅવળી વાતો પણ કાઢવી જોઈએ એ કળા લાંબા વખતના અભ્યાસથી તે અજમાવી
