________________
પ્રાતિહાર્યોનું ધ્યાન કરતી વેળા આપણા ભાવો કેવા હોવા જોઈએ અને કેવી ભાવના ભાવવી જોઈએ જેથી એક એક પ્રાતિહાર્યનું ધ્યાન કર્મક્ષયમાં સહાયભૂત બને. તેનું વર્ણન આગળ વાંચો...
પૂર્વના ત્રીજા ભવમાં ‘સવિજીવ કરું શાસન રસી’ ની સર્વોત્તમ ભાવના દ્વારા ‘‘તીર્થંકરનામ કર્મ' ઉપાર્જન કર્યું તેના પ્રભાવે, પ્રતાપે અને ઉદયે વર્તમાનકાળમાં તીર્થંકર પરમાત્મા બનવાનું પરમ સૌભાગ્ય સાંપડ્યું છે એવા અરિહંત પરમાત્માનું ધ્યાન ક૨ના૨ ધ્યાતા પોતાને પણ અરિહંત સમાન જોઈજાણી શકે છે. અર્થાત્ અરિહંત અને સાધક વચ્ચેની અભેદ્ય દીવાલને ભેદીને સાધક પણ એક દિવસ અરિહંત સ્વરૂપ બને છે.
જેમ નિર્મળ-સ્વચ્છ અરીસા-દર્પણની સામે જેવો પદાર્થ મૂકવામાં આવે, તો તેનું તેવું જ પ્રતિબિંબ દર્પણમાં પડે છે. તેમ જે આત્મામાં અનાદિકાળથી ભરાયેલો કર્મરૂપી મેલ દૂર થવાથી તે આત્મા સ્ફટિક જેવો સ્વચ્છ-નિર્મલ અરીસા સમાન બને છે. તેમનાં દર્શન કરતાં-કરતાં તે આત્મામાં પડતું સાધકનું પ્રતિબિંબ કેટલી અશુદ્ધિઓથી ભરેલું છે. આ અશુદ્ધિઓના ભારથી મારા અનંત જ્ઞાનાદિ ગુણો દબાયેલા-ઢંકાયેલા છે તેનું ભાન થાય છે. અરીસો જ સ્વચ્છ ન હોય તો તેમાં પ્રતિબિંબ પણ સ્પષ્ટ દેખાઈ શકતું નથી માટે એક સંસારી આત્મા પોતાનો પરિચય મેળવવા બીજાની અશુદ્ધિ-અપવિત્ર-અસ્વચ્છ અને કર્મના ભારથી ભરાયેલા એવા બીજા સંસારી આત્મામાં જ પોતાનું દર્શન કરે તો તેને પોતાના દબાઈ ગયેલા જ્ઞાનાદિ ગુણોનું ભાન ન જ થાય. માટે જેમ સ્વચ્છ અરીસામાં પ્રતિબિંબ પણ સ્વચ્છ અને સ્પષ્ટ દેખાય છે તેમ અરિહંત પરમાત્માના ધ્યાને ધ્યાતા-સાધક પણ પોતાનું અસલી સ્વરૂપ જાણી અને જોઈ શકે છે. એક દિવસ કર્મના અભેદ્ય કિલ્લાને ભેદીને પરમાત્મા સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
અરીસો કોઈને અરીસો બનાવી શકે તેમ નથી, તે તો ફક્ત તમારું દર્શન કરાવી તમારા સૌંદર્યમાં રહેલી ખામી દૂર કરાવી શકે છે. પણ જિનેશ્વરના દર્શન-પૂજન-ધ્યાન-સાધના સાધકને સ્વયં જિનેશ્વર બનાવી શકે તેવી શક્તિ ધરાવે છે.
૩૦ : અંતિમ લક્ષ્ય કર્મક્ષય
