________________
શ્રી પૃથ્વીચંદ્ર - અને ગુણસાગરનું સરલ - ચરિત્ર
લાભ થતો જાય છે તેમ તેમ લોભ વધતો જાય છે. માટે સમજદાર હોય તેમણે પરિગ્રહનું પ્રમાણ કરવું જોઈએ.' મુનિનો ઉપદેશ સાંભળી ગુણાકારે પોતાની મરજી મુજબ પરિગ્રહનું પ્રમાણ કર્યું. શ્રદ્ધા વગરના ગુણધરે કોઈપણ પ્રકારનું વ્રત લીધુ નહિ. અને વળી વિચાર્યું કે જે સંતોષ ધારણ કરી પોતાની ઈચ્છાને રોકે છે તેને દેવ કંઈ અધિક આપતો નથી. ગુણાકર તો મૂર્ખ છે કે મુનિની વાતમાં આવી ગયો. એમ બંને જુદી જુદી ભાવનાઓ ધારણ કરતા પોતપોતાના ઘેર ગયા.
140
એકવાર પોતાના મિત્રને કહ્યા વગર ગુણધર પરદેશ ધન કમાવા ગયો. ત્યાં તેને વ્યાપારમાં ખૂબ લાબ થયો. વધારે લાભ મેળવવા ત્યાંથી વધારે દૂર ગયો. ત્યાં તેને વધારે લાભ થયો. પછી પોતાના દેશ તરફ આવતો હતો ત્યારે માર્ગમાં ભયંકર અટવી આવી. ત્યાં ભયંકર દાવાનળને જોઈને સેવકો નાસી ગયા. ધન અને માલના ભરેલાં ગાડાં બળી ગયા. બળદો મરી ગયા. ત્યારે થાકીને જીવતા રહેવાની આશામાં ગુણધર પણ પલાયન થઈ ગયો. સાત દિવસે કોઈક નગરમાં આવ્યો ત્યાં કોઈ દયાળુએ એને ભોજન કરાવ્યું અને પોતાના મઠમાં આશરો આપ્યો. તેની હકીકત જાણીને તેની ઇચ્છા તૃપ્ત કરવા એક જગ્યાએ જઈને ઔષધી બતાવીને કહ્યું, “આને બરાબર ઓળખી લે. મધ્યરાત્રીએ વિધિપૂર્વક ગ્રહણ કરજે. તેઓ બંને પાછા મઠમાં આવ્યા. સાધુએ ગુણધરને કહ્યું. “મારી શક્તિથી તું ત્યાં જઈને ઔષધિને ડાબા હાથમાં લઈ લેજે અને મુઠ્ઠીવાળી મારી પાસે લઈ આવજે. પાછુ વાળીને જોઈશ નહિ. જરાય ભય પામીશ નહિ. ઔષધિના પ્રતાપથી તારી ગરીબી દૂર થશે.” સાધુના કહેવા પ્રમાણે ગયો અને વિધિ કરીને મૂઠીમાં ઔષિધને લઈ મઠ તરફ પાછો ફર્યો. તે સમયે એક રાક્ષસનો કર્કશ અને ભયંકર શબ્દ સાંભળી ગભરાઈ ગયો અને જરાક પાછળ જોઈ આગળ ચાલ્યો. પણ પેલી ઔષિધ અદૃશ્ય થઈ ગઈ. દુઃખી થઈને પાછો પેલા સાધુ પાસે આવ્યો. સાધુએ તેની હકીકત સાંભળીને કહ્યું, “વત્સ ! તુ ઉદ્યમી તો છે પણ અત્યારે તારો પુણ્યોદય નથી. એટલે મહેનત નકામી જાય છે. એટલે
