________________
ઉપમિતિ ભવપ્રપંચા કથા
મુનિ કહે છે : મનોભાવો (શુભ-અશુભ) નિર્મળ થશે તો દાદર મળશે. દાદર એટલે પરિણામ. તેનાં પગથિયાં અધ્યાવસત્ય છે. આશાઓ અને આકાંક્ષાઓ તજી નિદ્રા પ્રશંસાથી પર થશે ત્યારે પરમ સુખની અનુભૂતિ થવા લાગશે.ચિત્તની અંદર તુલ્ય મનોવૃત્તિ રાખીએ.કોઈ ચામડી ઉતરડે કે ચંદન લગાડે ત્યારે કર્મનો વિચાર કરવો. બહારના લોકો નિમિત્તમાત્ર છે. પરિણામ તો પોતાના જ કર્મો પર આધારિત છે.
84
સ્થિર સમુદ્ર શાંત હોય ત્યારે અત્યંત રમણીય લાગે છે. એ રીતે ચિત્તવૃત્તિની સ્થિરતા અત્યંત રમણીય મનોભાવ છે. પછી સંસારીજીવે પોતાની વાત આગળ ચલાવતાં અગૃહીતસંકેતાને કહ્યું કે જ્યારે અકલંક ઉપરની વાત કરતો હતો ત્યારે સંસારીજીવની ચિત્તવૃત્તિ ઉજ્જવળ હતી. છેવટે તેની પાસે (સંસારીજીવ) સદાગમને મોકલવાનો નિર્ણય સદ્બોધ મંત્રીએ કર્યો અને સમ્યકદર્શનનો મોકલવાનો સમય પાક્યો નથી એટલે તે વાત મુલતવી રાખી. સદાગમ ધનવાહન પાસે આવ્યો એટલે જ્ઞાનસંવરણ રાજા પાછા હઠી ગયા.
અકલંક અને ધનવાહન ગુરુમહારાજ પાસે ગયા. ધનવાહને સદાગમને ઓળખ્યા. અને તેનું બળ જાણ્યું. મિત્રને રાજી કરવા ધનવાહને સદાગમ સાથે સંબંધ જોડ્યો. પણ તે ઉપર ઉપરનો હતો.અકલંકે દીક્ષા લીધી અને અન્યત્ર વિહાર કરી ગયા.
જ્ઞાનસંવરણ રાજાની પાછા હટવાની વાત જાણી મોહરાજા ચોંકી ગયા. આ વખતે મોહરાયે પોતે જ જવાનો વિચાર કર્યો અને રાગકેસરીના દીકરા સાગરના મિત્ર પરિગ્રહને પોતાની સાથે લીધો. તે વખતે જીમૂત રાજા મરણ પામ્યો ધનવાહન ગાદીએ આવ્યો. સદાગમે તેને સાંસારિક પદાર્થો પર મૂર્છા ન કરવા સલાહ આપી. મહામોહૈ ખાઈ-પીને આનંદ કરવાની સલાહ આપી. આવી વિરોધી સલાહથી ધનવાહન ગભરાયો એટલે દૂર ગયેલો જ્ઞાનસંવરણ રાજા નજીક આવ્યો અને મોહપરિગ્રહની વાત સાંભળવાની સલાહ આપી. ધનવાહને
