________________
ક્રમબદ્ધપર્યાય એ જ કારણ છે કે આત્માનુભૂતિની સાથેસાથ સાચા દેવ-ગુરુશાસ્ત્રની સમ્યક ઓળખાણ પણ સમ્યકત્વ-પ્રાપ્તિને માટે અનિવાર્ય છે.
જે સર્વજ્ઞતા આપણું લક્ષ્ય છે, પ્રાપ્તબ્ધ છે, આદર્શ છે; તેને પ્રાપ્ત કરવા માટે જ બધે પ્રયત્ન છે તે પછી તેના સાચા સ્વરૂપના પરિજ્ઞાન વિના તેને પ્રાપ્ત કરવાને માર્ગ કેવી રીતે શરૂ
થઈ શકે?
જૈન-દર્શનને મૂળાધાર સર્વજ્ઞાતા જ આજે સંકટમાં પડી ગયેલ છે. આપણા કેટલાક ધુરંધર ધર્મબંધુઓ પક્ષના વ્યામોહમાં એટલા ગૂંચવાઈ ગયા છે કે સર્વજ્ઞતામાં પણ આવું પાછું કરવા લાગ્યા છે. શ્રી સમન્તભદ્ર આચાર્યને “કળિકાળ સર્વજ્ઞ” તેથી જ કહેવામાં આવ્યા હતા કે તેમણે કળિકાળમાં દાંડી પીટીને (-સ્પષ્ટ શબ્દોમાં) સર્વજ્ઞતાની સિદ્ધિ કરી હતી. તેઓ પોતે કાંઈ સર્વજ્ઞ નહેતા, પણ તેમણે કળયુગના બળથી સંકટમાં પડેલા સર્વજ્ઞતાની પુનઃ સ્થાપના કરી હતી, તેથી તેઓ “કળિકાળસર્વજ્ઞ કહેવાયા. આજે ફરીથી પાછો કળયુગ જેર કરી રહ્યો છે, આજે યુગને ફરી એક સમન્તભદ્રની જરૂર છે કે જે દાંડી પીટીને સર્વજ્ઞતાની સિદ્ધિ કરી શકે, પુનઃ સ્થાપના કરી શકે.
મેહને નાશ કરીને આત્મશ્રદ્ધાન-જ્ઞાન અને આત્મલીનતાના ઇચ્છુક જનેએ અનંત પુરુષાર્થપૂર્વક મરી ફીટીને પણ સર્વજ્ઞતાને નિર્ણય અવશ્ય કરે જઈએ. સર્વજ્ઞતાના નિર્ણયમાં કમબદ્ધપર્યાયને નિર્ણય સમાયેલું છે. સર્વજ્ઞતા અને કમબદ્ધપર્યાયને નિર્ણય જ્ઞાયક
સ્વભાવની સન્મુખ થઈને જ થાય છે. જ્ઞાયક સ્વભાવની સન્મુખતા જ મેક્ષમહેલનું પ્રથમ પગથિયું છે, તેના ઉપર ચઢવાને અનંત પુરુષાર્થ ક્રમબદ્ધપર્યાયની શ્રદ્ધામાં સમાયેલું છે.
આ રીતે “સર્વજ્ઞતા અને ક્રમબદ્ધપર્યાય એક રીતે પરસ્પર અનુબદ્ધ છે. એકને નિર્ણય (સાચી સમજણ) બીજાના નિર્ણય સાથે જોડાયેલ છે. બન્નેને ય નિર્ણય સર્વજ્ઞસ્વભાવી નિજ આત્માની સન્મુખ થઈને થાય છે. જો કેઈ વ્યક્તિ પર-સન્મુખ વૃત્તિ દ્વારા સર્વજ્ઞતા કે “ક્રમબદ્ધપર્યાયને નિર્ણય કરવાને પ્રયત્ન કરે તે તે કદી સફળ નહીં થાય.
