________________
એમ કરતાં કરતાં વાતને આગળ વધારી : ધારો કે તમને દશ લાખ રૂપિયા મળે તો તમે શું કરો ? પેલા સજ્જન કહે : મને દશ લાખ મળે તો અર્ધા ૨કમ તમારી !
પેલા પડોશીને તો દશ લાખનો ખ્યાલ હતો જ. એને આનન્દના અતિરેકથી આંચકો લાગ્યો : મને પાંચ લાખ ! અને એનું હૃદય બંધ પડી ગયું ! જેની કલ્પનાથી આટલી પીડા, તે પ્રાપ્ત થાય ત્યારે શું ન થાય ?
પરથી ઉત્પન્ન થતું સુખ એટલે કલ્પનાજન્ય સુખ.
શેઠ-શેઠાણી પરદેશ રહેતા દીકરાને ત્યાં પૌત્રને રમાડવા ગયેલા. જ્યારે તેઓ મુંબઈ આવવાના હતા ત્યારે તેમની પેઢીનો મેનેજર તેમને તેડવા માટે એરપોર્ટ પર ગયેલો. શેઠ-શેઠાણી ગાડીમાં બેઠા. મેનેજર પણ જોડે છે. મેનેજરે જોયું કે શેઠાણી ખુશ-ખુશ છે. શેઠ થોડાક ગમગીન છે.
મેનેજરને શેઠ-શેઠાણી જોડે ઘરોબો હતો. તેણે શેઠાણીને પૂછ્યું : બા, તમે ખુશ છો. શેઠ સાહેબ કેમ ખુશ નથી ? શેઠાણી કહે : તારા શેઠ ત્યાં બાબલાને રમાડવા ગયેલા. પણ ધંધાનો જીવડો. ત્યાંય શેર બજારમાં ધંધો કર્યો. દશ લાખ રૂપિયા મળ્યા. સોદો કાપીને અમે ભારત આવવા નીકળ્યા. ને એ શે૨માં તેજી ભભૂકી. શેઠ વિચારે છે કે જો સોદો કાપ્યો ન હોત તો વીશ લાખ રૂપિયા મળત...
મને દશ લાખ મળ્યાનો આનંદ છે. એમને વધુમાં બીજા દશ લાખ ન મળ્યા એનો રંજ છે.
જેની કલ્પના પણ – વધુ પૈસા મળવાની – આટલી પીડા આપે, તે વસ્તુ મળે તો શું ન થાય ?
સમાધિ શતક
| ૧૨૫
