________________
૨૯, મુંગા પ્રાણ એની દયાથી પર નહિ, પશુને ઘાસ. કૂતરાને રોટલા આપે. માછલા મારવા દે નહિ. વીંછી સાપને યથાસ્થાને મૂકાવી બચાવી લે. શિકારીના શિકાર છોડાવે. માંસાહારીને માંસાહાર ત્યાગી બનાવે. કસાઈને દયાવાળો બનાવે. કારણ કે ધર્મ એને હૈયે. મોક્ષનું એને રટણ. સંસાર ભાસે ભંડે.
જીવનવ્યવહારે પણ કે ઉચ્ચ. શુભ પ્રસંગે સર્વને સંભાળે, ઝાડુ વાળનાર પણ નવાજેશ અને બક્ષીસથી ખીલી ઉઠે. શેઠીયા આવા જ હેજે. આનું નામ તે શેઠ ! આ બધું કરે ધર્મ ઔચિત્યથી. ધર્મ પ્રત્યે સર્વને સદૂભાવ જાગે એ જ હેતુ મેહનું સામ્રાજ્ય ત્યાં ચાલે નહિ. કારણ કે ભેદ જ્ઞાન એના રોમેરોમમાં રમી ગયું.
વાસ્તવિકતાનું જ્ઞાન એટલે વ્યવહારની શીતલતા. એ શીતલતામાંથી સ્થિરતા જન્મ. સ્થિરતા વિચારેમાં શાંતિ પેદા કરે. શાંત વિચારો વસ્તુને વસ્તુ સ્વરૂપે બતાવે. તેમાંથી પ્રજ્ઞા પાંગરે. પ્રજ્ઞા પરમાર્થ આંખ સામે ખડો કરે, અને પરમાર્થમાંથી શું શું ના જન્મ. ઉદારતા, સ્વચ્છ હૈયું. કરૂણા, પાપભીરુતા, લેભનાશ, ક્રોધનાશ, માયાનું નામ નહિ. માન તે હોય જ શાનું? પિતાને સ્વ૫ માને બીજાના નાના ગુણ પ્રત્યે આદર. કારણ કે પરમાત્મા પ્રત્યે પૂરી ભક્તિ.
અને પરમાત્મ ભકિત એ પાયાને ધમ ધમ સદ્ગતિ જ આપે. ધર્મ ધીરજ અને સમત્વમાં. દુઃખમાં દુબળ નહિ. સુખમાં શેતાન નહિ. ધન મળે ને ઉદારતા ખીલી ઉઠે. સત્તા મળે ને સંરક્ષણ સર્વનું કરે, શાણપણ
