________________
૩૫
દરિયે છેવટે તે મુડ બહાર જ ફેકે છે, કહો ને કે ફેકાઈ જાય છે. પણ આ બધાના મૂળમાં સાધુ વેષમાં રહી સ્વછંદતા અને શ્રદ્ધાને, સત્ય પ્રત્યેને, સંપૂર્ણ અભાવ કામ કરી રહ્યા છે, એ ખૂબ સૂચક છે. પરદેશ ગમન પહેલા (જે પ્રસંગ ધાર્યા કરતા ત્રણ વર્ષ મેડો અમલમાં આવ્ય) એ ભૂલા પડેલા અને પિતાને બહાની માનનાર આત્માએ “અંધ શ્રદ્ધાને અંધાપ પ્રદીપમાં લખી, શ્રીમદ્ તીર્થકર દેવોથી માંડી સઘળાને, અજ્ઞ ઠરાવવા બાલિશ પ્રયત્ન કર્યો હતો. તેના જવાબમાં આ લઘુ કલમે “અંધશ્રધ્ધા અંધાપો' એજ શિર્ષકથી, તે માર્ગ ચૂકેલા આત્માને અંધાપે કેટલી હદે વ્યાપક બન્યું છે, તે સૌમ્ય ભાષામાં સૂચવ્યું હતું. પણ વિનિપાત શતમુખી બન્યું. જેવું ભાવિ અને રખડપટ્ટો !
બાકી રહી જતુ તું તે બળતણ–લાકડાને પણ વેપાર ન કરી જાણનાર ઝવેરાતની કિંમત આંકવા બેઠા. જે ચળકે વધારે ને વધુ કિંમતી આવું ઢંગધડા વિનાનું એમનું વિજ્ઞાન. અને બની બેઠા ઝવેરી. મહાપવિત્ર સાધુ સંસ્થાના અનાદિકાલીન મહા કલ્યાણકર સિદ્ધાંત તે દૂર રહ્યા. એમની આંખે જ ન ચઢે તે બુધિમાં તે બેસે જ કયાંથી ! પણ પવિત્રતમ સમાચારીનું પણ ડીંટ ન જાણનાર “સાધુ સંસ્થા પરિસંવાદ ગોઠવી બેઠા. જમાનાના ઝેરી પવન વડે તેલ કરવા બેઠા. આત્મા જેવી તાત્વિક વસ્તુને પણ પ્રાયઃ નહિ માનનાર, ભેગવિલાસની ભયંકર તુલાએ ભૂલ પડ્યા. જેવી દષ્ટિ તેવી સૃષ્ટિ અને જેવું મનમાં તેવું ઘટમાં કે બ્રહ્માંડમાં માની બેઠા. રે અજ્ઞાન? જન્મ મરણની મહાવેદનાઓ, અનેક ગર્ભોમાં ભટકામણ,
