________________
પ્રશ્ન: હે ભગવન! જે એમ છે કે શું પચ મંગલનું (નવકારનું) ઉપધાન કરવું જોઈએ?
ઉત્તરઃ હે ગૌતમ! પ્રથમ જ્ઞાન થાય છે તે પછી દયાના ભાવ જાગે છે
(અહીં જીવ અજીવ વગેરે તત્વોનું જ્ઞાન થયા પછી વ્યાની લાગણે જાગૃત થાય છે એમ સમજવું)
1 જ દયાથી જગતમાં રહેલા સર્વ જીવ–પ્રાણ-ભૂત અને સત્વ પ્રત્યે આત્મસમદર્શીપણું આવે છે. અર્થાત જગતના સર્વ જી મારા આત્મા સમાન છે. એવી બુદ્ધિ સ્થિર થાય છે. મારા આત્માને જેમ સુખ પ્રિય છે અને સુખ અપ્રિય છે, તેમ જગતના સર્વ જી, પ્રાણીઓ, બતે અને સને પણ સુખ પ્રિય છે અને દુઃખ અપ્રિય છે. એવી આત્મતુલ્યતાની દષ્ટિ દયાથી પ્રાપ્ત થાય છે, | (શાસ્ત્રકારોએ પંચેન્દ્રિયને જીવ કહ્યા છે વિલેન્દ્રિયને પ્રાણુ કંસ્થા છે વનસ્પતિકાયને ભૂત શબ્દથી ઉલ્લેખ કર્યો છે અને બાકી રહેલી જીવ રાશિને સત્વ તરીકે સંબોધી છે.)
£ જ જગતનાં સર્વ જીવ-પ્રાણ-ભૂત-સત્વ પ્રત્યે આત્મસમાન ભાવ પ્રકટ થવાથી તે જીને સ્પર્શ કરવા રૂપ તે સંઘટ્ટન, સંતાપ પમાડવા રૂપ પરિતાપ, વિશેષ પીડા રૂપ લિામણું અને અંગે પાંગના નાશરૂપ–હેરાન કરવા રૂપ ઉપદ્રાવણ વગેરે દ્વારા દુઃખ આપવાને કે ભય પમાડવાને ત્યાગ થાય છે # સર્વ જીવેને દુખ ઉત્પન્ન
